ХЛЕБ АД ЗАДОРЫ

Культура

Зоя Макараўна Задора – знакавая асоба ў раёне. Герой Сацыялістычнай Працы, кавалер некалькіх ордэнаў, яна і дагэтуль лічыцца сапраўдным экспертам у хлебаробчай справе. Але ж не толькі вырошчваць залатыя зярняты ўмее наша ардэнаносная зямлячка. На працягу многіх гадоў яе дом славіўся цудоўным жытнім хлебам хатняй выпечкі. Сёння Зоя Макараўна дзеліцца сваімі хлебнымі рэцэптамі з чытачамі «Працоўнай славы».

Інгрэдыентаў зусім няшмат – толькі простая жытняя мука і вада. Ставім цеста ўвечары напярэдадні дня выпечкі. Самая неабходная рэч – старая, неаднойчы скарыстаная раней хлебная дзяжа. Рэшткі цеста з мінулага разу на яе сценках і донцы будуць служыць закваскай. У чыстым сучасным посудзе накшталт вялікай каструлі цеста не закісне, як трэба. Размешваем муку з вадой, каб атрымаць рошчыну кансістэнцыяй, як на бліны. Накрываем шчыльным ручніком альбо невялічкай коўдрай і пакідаем на ноч каля цёплай печы, каб укісла.

Раніцай трэба праверыць, ці добра заквасілася рошчына. Для гэтага проста каштуем яе – вадкае цеста павінна быць адчувальна кіслым. Калі не хапіла часу альбо было недастаткова цёпла, то спатрэбіцца яшчэ крышку пачакаць. Калі ж рошчына дастаткова закісла, пачынаем мясіць цеста на выпечку. У самым простым варыянце дадаём патрэбную колькасць солі на смак і муку. Аматары ж могуць скарыстаць яшчэ і невялікую колькасць бульбы. Яна робіць хлеб больш лёгкім і здобным на смак, ён даўжэй не чарсцвее. Бульбу можна дадаваць сырую, цёртую на тарцы, як на дранікі, ці звараную і патоўчаную.

Пасля гэтага дадаём да цеста яшчэ мукі і пачынаем вымешваць. Старыя людзі казалі, што чым даўжэй вымешваць цеста, тым смачнейшым атрымаецца хлеб. Калі ж цеста стане дастаткова тугім, перастане ліпнуць да рук, то кладзём яго назад у дзяжу, зноў накрываем яе і ставім у цяпло, каб падышло. А самі тым часам пачынаем паліць у печы.

Колькі патрэбна дроў, як доўга трэба паліць – кожная гаспадыня павінна высветліць сама метадам спроб. Усе печы розныя, таму агульнага правіла няма. Калі печ прагарыць, то жар выграбаем кавенькай, а попел вымятаем памялом. Як высветліць, ці не занадта горача ў печы? Вопытная гаспадыня, якая прызвычаілася да сваёй памочніцы, ведае гэта і так. Маладзейшыя ж могуць пакласці ў печ лісток паперы. Калі папера загарэлася – у печы загорача. Калі ж толькі пачала абвуглівацца – печ гатова прыняць боханы.

Садзяць булкі ў печ адмысловай драўлянай лапатай. Каб яны добра саслізгвалі з яе, лапату засцілаюць капуснымі ці аеравымі лістамі. Можна і проста пасыпаць мукой. Даўней так не рабілі, бо мука занадта высока цанілася. Да таго ж лісты робяць хлеб больш духмяным. Булкі трэба рабіць большымі за магазінныя, каб не перасохлі. У былыя часы выпякалі па 6-7 боханаў за адзін раз. А сядзець хлеб у печы з закрытай юшкай і засланкай павінны прыкладна дзве гадзіны.

Кожная гаспадыня, якая спрабавала свае сілы ў выпечцы, ведае, наколькі капрызным, падобным на непаслухмянае дзіця, адчувальным нават да ўнутранага псіхалагічнага стану чалавека, што прыкладае да яго рукі, часам бывае цеста. Выпякаць смачны хлеб – сапраўдная навука, амаль што забытая сёння. Хочацца верыць, што расповед Зоі Макараўны Задоры падштурхне кагосьці з маладзейшага пакалення звярнуцца да бясцэннага вопыту нашых бабуль, каб і цяперашнія дзеці хаця б аднойчы ў жыцці зведалі смак сапраўднага жытняга хлеба.

Распытваў Андрэй ЗАХАРАНКА.

 



Добавить комментарий