“Гандаль – гэта мая стыхія…”

Гандаль---гэта-мая-стыхія

…Мільгаюць дні, гады, дзесяцігоддзі. Змяняюцца пакаленні. Час і людзі робяць гісторыю, пра якую варта не толькі памятаць, але і ведаць яе. Рэдакцыя газеты сумесна з раённым аб’яднаннем прафсаюзаў працягваюць творчы праект над назвай “Соль Валожынскай зямлі”. Задума з’явілася невыпадкова. Падчас правядзення ў красавіку 2015 года маштабнага прафсаюзнага мерапрыемства “Эстафета пакаленняў” ад шаноўных ветэранаў працы, што былі запрошаны на ўрачыстасць, не раз давялося пачуць, як іх кранаюць такія сустрэчы. А колькі прыемнай асалоды на душы яны атрымліваюць ад звычайнай паштоўкі ад колішняга працоўнага калектыву! Ну а запрашэнне падзяліцца назапашаным вопытам з маладымі калегамі – і ўвогуле ажыўляе, надае бадзёрасці, узнімае настрой. Падумалася: наколькі важныя для чалавека, які сваімі працоўнымі здабыткамі праславіў раён, увага і ўсведамленне таго, што праз гады цябе памятаюць, табой ганарацца, з цябе бяруць прыклад.

    На нашай Валожыншчыне жыве нямала ганаровых людзей, адзначаных дзяржаўнымі ордэнамі, медалямі, граматамі. Усе яны ў свой час самааддана працавалі дзеля дабрабыту і росквіту валожынскага краю і ўнеслі важкі ўклад у яго станаўленне. Зараз знаходзяцца на заслужаным адпачынку, але застаюцца ўсё такімі ж актыўнымі і патрэбнымі грамадству, бо з’яўляюцца прыкладам працавітасці, адказнага стаўлення да даручанага ўчастка работы, улюбёнасці ў сваю справу, якой прысвяцілі жыццё. Радзіма годна адзначыла працоўныя подзвігі, і яны без перабольшвання – гонар і слава раёна. Пра такіх гавораць: соль зямлі.

 Алена Аляксандраўна ПЕТЫШ:

“ГАНДАЛЬ – ГЭТА МАЯ СТЫХІЯ…”

    Працоўны стаж у сферы гандлю нашага раёна Алены Аляксандраўны Петыш складае 39 гадоў 9 месяцаў і 15 дзён. Ветэран спажывецкай кааперацыі, узнагароджана нагрудным знакам “30 гадоў працоўнай дзейнасці ў спажывецкай кааперацыі Беларусі”, ганаровымі граматамі абласнога і раённага ўзроўняў. Яна не выбірала гэту прафесію і не марыла пра яе з дзяцінства. Можна сказаць, ненаўмысна будучыню вызначыў бацька. У сям’і была познім дзіцем, і пасля нараджэння бацька абвясціў, што назаве дачку Лёляй (у роднай вёсцы Душкава Ракаўскага сельсавета яе так і звалі), таму што ў Ракаве ў магазіне ёсць прадавец Лёля і надта ж хутка абслугоўвае. Супадзенне гэта ці не, але пасля заканчэння Душкаўскай васьмігодкі Алена вырашыла: у Ракаўскую СШ хадзіць далёка, таму будзе паступаць, хаця і не ведала куды. Знайшла ў газеце аб’яву аб прыёме абітурыентаў у Мінскі індустрыяльны тэхнікум і абвясціла бацькам: “Паеду – буду майстрам на будоўлі”. Але маці сказала, што сама завязе дакументы. У прыёмнай камісіі, калі ўбачылі атэстат дзяўчыны з моцнымі адзнакамі, параілі звярнуцца ў Мінскі кааператыўны тэхнікум, дзе ў далейшым Алена Аляксандраўна вучылася і атрымала прафесію таваразнаўца.

 

1 жніўня 1971 года А. А. Петыш прыехала ў Валожын працаваць прадаўцом у абутковы аддзел універмага. І па сённяшні дзень той работы шкадуе, бо там была яе душа. Самае важнае і асноўнае ў гандлёвым абслугоўванні – рабіць чалавеку прыемнае, задавальняць яго попыт, і вось гэтых зносін і станоўчых эмоцый ёй пасля не хапала. Увесь далейшы прафесійны рост складваўся сам сабой па жыцці, як удзячнасць за адданасць прафесіі, дзелавыя якасці, нераўнадушша і смеласць у прыняцці неардынарных і нестандартных для сістэмы Белкаапсаюза рашэнняў. Ужо працуючы на іншых пасадах, калі Алена Аляксандраўна  заходзіла ў свой родны абутковы аддзел, то выходзіла адтуль з цяжкім сэрцам. Ёй хацелася сказаць: “Пусціце мяне за прылавак усяго на паўгадзіны!” Асабліва такія пачуцці агортвалі, калі працаваў калектыў у складзе загадчыцы аддзела Галіны Сцяпанаўны Рэут, прафесіяналаў з вялікай літары Зінаіды Іванаўны Яроменкі, Галіны Мікалаеўны Крыштаповіч. Менавіта яны навучылі ўсім прамудрасцям гандлярскай справы, раілі, падказвалі, накіроўвалі.

Удзячна А. А. Петыш і былому старшыні райспажыўтаварыства Уладзіміру Аляксандравічу Вайцяхоўскаму, які прапанаваў ёй узначаліць 2-і паверх універмага ў няпросты час, бо там атрымалася вялікая нястача і калектыў расфарміравалі. Ён быў мудрым, дальнабачным кіраўніком. Шмат чаму навучыла начальнік аддзела кадраў райспажыўтаварыства Валянціна Кузьмінічна Ігнатовіч, побач з якой Алена Аляксандраўна працавала тры гады. Добрай настаўніцай стала дырэктар рознічна-гандлёвага прамысловага прадпрыемства Тамара Ягораўна Акушэвіч, якую змяніла пасля выхаду яе на заслужаны адпачынак. Менавіта на гэтай пасадзе А. А. Петыш прыйшла да высновы, што трэба павышаць свой прафесійны ўзровень, і паступіла на завочнае аддзяленне ў Гомельскі кааператыўны інстытут. Паступленне вызначыла яшчэ адну прыступку па службовай лесвіцы – загадчыцы гандлю райспажыўтаварыства. Пяць гадоў сталі самымі цяжкімі ў працоўнай дзейнасці: не таму, што не спраўлялася ці штосьці не атрымлівалася. Час быў вельмі складаны: спачатку развал Савецкага Саюза, а пасля – Чарнобыльская трагедыя. Візіткі, купоны, катастрафічны недахоп тавараў. Успамінае, як ва ўнівермаг завезлі сукенкі, і яна дапамагала іх прадаваць. У людзей паніка, яны не звярталі ўвагі ні на размеры, ні на колер, ні на фасон – у літаральным сэнсе хапалі ўсё без разбору. Ужо дома ўвечары ўбачыла, што ўсе ногі ў сіняках.

Запомніўся і яшчэ адзін выпадак, калі раёну выдзялялі мяса для чарнобыльскай зоны па льготнай цане. Дзеля гэтага трэба было ехаць у Маладзечна, але атрымаць яго там удавалася не ўсім. Вырашыла пайсці на хітрасць: купіла ў аптэцы бальзам кітайскую зорку і нацёрла ім вочы. У пакой да тамтэйшага кіраўніцтва зайшла ўжо рыдаючы. Дырэктар мясакамбіната нават спалохаўся і запытаўся, што здарылася. Патлумачыла, што моцна перажывае і плача, бо не можа вярнуцца ў Валожын без тавару. Нарад на 400 кілаграмаў ёй выпісалі адразу ж. Выйшла з памяшкання, села ў машыну, а слёзы цякуць ручаём. Вадзіцель пытаецца: “Што, не далі мяса?” Адказвае: “Далі”. “А чаго тады плачаце?” – здзіўляецца той. “Дык а паспрабуй ты спыніцца”, – з пачуццём выкананага доўгу выдыхае Алена Аляксандраўна. А колькі такіх няпростых момантаў давялося ёй перажыць, прапусціць праз сябе, каб у прамым сэнсе выбіць-дастаць тавар?!

Самай выніковай, стваральнай, цікавай, хаця і няпростай, для маёй гераіні была праца на пасадзе дырэктара грамадскага харчавання. “Думала, што неяк адраблю год-другі, а затрымалася ажно на 15 гадоў і ў 2009 годзе адтуль пайшла на заслужаны адпачынак, – прыгадвае А. А. Петыш. – Многія думаюць, грамадскае харчаванне – гэта такое падраздзяленне, што еш піражкі, кілбасой закусвай, чаем запівай. Не паверыце, але часам, прыходзячы дадому, успамінаеш, што яшчэ не ела. Работа вельмі складаная. На момант майго прыходу грамадскае харчаванне ў раёне было нулявое – мы займалі амаль што апошняе месца ў вобласці. А калі адыходзіла, па такім паказчыку, як рэалізацыя на душу насельніцтва, выйшлі на першае месца. У нас працавалі 57 кропак грамадскага харчавання, цяпер – 7. З іх – 17 школ: якое там харчаванне і якая адказнасць, думаю, не трэба тлумачыць; рыхтавалі абеды для працаўнікоў 12 сельгаспрадпрыемстваў раёна. А гэта пастаянныя праверкі і кантроль, часам нават даводзілася, як кажуць, адстойваць гонар мундзіра, бо псіхалогія ў людзей розная. Амаль з каленяў удалося падняць і рэстаран, у які практычна не заходзілі. Цяпер на абслугоўванне ў “Іслач” запісваюцца за паўгода, а то і раней. Больш за 15 гадоў даўгабудам стаяў будынак кулінарнага камбіната. Сёння тут размешчаны магазін “Мясная лаўка”, а ўласная прадукцыя, што вырабляюць, карыстаецца заслужаным попытам у насельніцтва. Упершыню ў Валожыне адкрывала рытуальную залу, у запатрабаванасць якой не верыў ніхто. Праўленне аблспажыўсаюза таксама вельмі скептычна аднеслася да такой задумы. Безумоўна, была рызыка. Але аднойчы ў царкве да мяне падышлі дзве жанчыны і сказалі, што хочуць паставіць свечку за маё здароўе, бо настолькі ўдзячны, што ў жалобны час не трэба думаць, дзе арганізаваць памінальны стол”.

Многім А. А. Петыш дала пуцёўку ў жыццё, хаця кажа, што па характары была далёка не цукар – часам эмоцыі пераважалі над пачуццямі. Аднак сёння яна па праве можа ганарыцца, што вывела галіну з адстаючых у перадавую і перспектыўную. Безумоўна, цяпер у сістэме “купі-прадай” ідзе сапраўдная барацьба за пакупніка: выбар тавараў настолькі разнастайны, што вочы разбягаюцца, а ад прапаноў можна разгубіцца. Аднак не заўсёды чалавек арыентуецца толькі на цану, па-ранейшаму вялікую ролю адыгрывае культура абслугоўвання, ветлівыя адносіны. Напярэдадні прафесійнага свята – Дня кааперацыі – Алена Аляксандраўна пажадала ўсім, хто прысвяціў жыццё няпростай і нялёгкай сферы гандлю, любіць сваю работу і людзей, атрымліваць задавальненне ад справы, якой займаешся. Бо прафесія прадаўца, нягледзячы ні на часы, ні на змены, ні на пераўтварэнні, заўсёды будзе запатрабаванай.

Алена ЗАЛЕСКАЯ

Вы можаце пакінуць каментарый або зваротную спасылку з вашага сайта.

Пакінуць каментарый


приёмная главного редактора


   
Powered by WordPress | Compare Best Sprint Phone Deals Online. | Thanks to Credit Card Deals, Best CD Rates and Sell cars