Злачынства ў кiберпрасторы

Закон и порядок

У Інтэрнэце дзейнічаюць тыя ж законы, што і ў рэальным жыцці. Гэта тычыцца супрацьпраўнай дзейнасці і жадання некаторых грамадзян узбагаціцца за чужы кошт. Простыя карыстальнікі Інтэрнэту могуць стаць ахвярамі злачынстваў, якія здзяйсняюцца па карыслівых матывах.

Ёсць некалькі самых распаўсюджаных тыпаў анлайн-злачынстваў. Напрыклад, кардынг – махлярства з банкаўскімі карткамі, пры якім адбываецца выкраданне рэквізітаў карты, і фішынг – паведамленні, адпраўленыя нібы адміністратарамі сістэм плацяжоў, ад імя банка, паштовых сервераў або з сацыяльных сетак, дзе ўтрымліваюцца заклікі прайсці па спасылцы для крадзяжу даных карыстальніка. Часам махляры рассылаюць паведамленні аб выйгрышы прыза ў выглядзе буйной сумы грошай ці аўтамабіля, а затым яны выманьваюць у карыстальніка пэўную суму грашовых сродкаў для яго атрымання (падатак, страхоўка, банкаўскія паслугі і г. д.). Паведамленні з заклікамі аб дапамозе ад дабрачынных арганізацый ці людзей, якія апынуліся ў бядзе, таксама бываюць ашуканскімі: яны могуць утрымліваць даныя рэальных фондаў і людзей, але рэквізіты прадастаўляюцца ашуканцамі. Прадаўцы на інтэрнэт-аўкцыёнах для павышэння ставак могуць выкарыстоўваць ботаў, каб карыстальнік не змог купіць выстаўлены тавар танней.

Каб не стаць ахвярай падобных злачынстваў, нікому і ніколі не паведамляйце падрабязную інфармацыю пра сваю банкаўскую карту. Пін-код, кодавае слова, CVV (або CVC2), код 3D-Secure і атрыманыя ад банка аднаразовыя паролі павінен ведаць толькі ўладальнік. Банкі і аплатныя сістэмы ніколі не дасылаюць лістоў і не тэлефануюць з просьбай прадаставіць свае даныя: уладальніка карткі звычайна просяць прыехаць у банк асабіста. Лепш падпісацца на банкаўскія sms-паведамленні, каб ведаць пра ўсе аперацыі па картцы. Рэкамендуецца не ўваходзіць у асабісты кабінет банка або мабільны дадатак праз агульнадаступны Wi-Fi. Калі інфармацыя пра картку захоўваецца ў смартфоне або планшэце, лепш не чытаць паведамленні, якія прыйшлі з невядомых нумароў, і не адкрываць спасылкі ў іх.

Асноўнай крыніцай небяспекі для карыстальнікаў камп’ютараў застаюцца вірусы. Каб не стаць ахвярай злачынстваў супраць інфармацыйнай бяспекі, варта няўхільна прытрымлівацца рэкамендацый тэхнічных спецыялістаў і карыстацца антывірусамі.

Сацыяльныя сеткі, форумы, блогі – асяроддзе з практычна імгненнай хуткасцю распаўсюджвання інфармацыі з высокім індэксам даверу да гэтых крыніц. Сёння ў сацсетках назіраецца цэлы спектр розных пагроз. Выкарыстанне сацыяльных сетак павышае рызыку ўцечкі інфармацыі: няўважлівы, недысцыплінаваны работнік можа апублікаваць там даныя абмежаванага доступу. Асноўная праблема – гэта давер да тых, хто ўнесены ў спіс «сяброў». Бяздумныя прапановы «дружбы» ад невядомых або малавядомых людзей могуць прывесці да дрэнных наступстваў. Другая пагроза – гэта так званы маскарад альбо магчымасць падмены асобы: дакладна не зразумела, хто менавіта хавае свае дзеянні пад імем сяброў або прыкрываецца фатаграфіямі знаёмых у профілі сацсеткі. Трэцяя пагроза звязаная з узломам акаўнтаў. Пры дапамозе ўзлому зламыснік можа разаслаць па спісе сяброў фішынгавыя (або заведама лжывыя) паведамленні і атрымаць грошы альбо матываваць да негатыўных дзеянняў, напрыклад, прайсці па спасылцы і запусціць шкодніцкі код.

 Каб пазбегнуць такіх сітуацый, пра бяспеку камп’ютараў трэба паклапаціцца загадзя: усталяваць ліцэнзійнае праграмнае забеспячэнне, пастаянна адсочваць эфектыўнасць работы антывірусаў, а таксама пазбягаць наведвання падазроных рэсурсаў у Інтэрнэце, не адкрываць электронныя пісьмы, якія прыйшлі з незнаёмых адрасоў. Нельга размяшчаць на невядомых рэсурсах асабістую інфармацыю: нумары тэлефонаў, сканіраваныя старонкі дакументаў або іншыя канфідэнцыяльныя даныя, бо ніколі не ведаеш, хто знаходзіцца па той бок манітора.

Вадзім МІКАЛАЕЎ,

лейтэнант міліцыі, оперупаўнаважаны АКВКМ

Валожынскага РАУС

 



Добавить комментарий