Рэабілітаваць сябе…

Люди и судьбы Общество

Не першы год у вёсцы Нелюбы Дорскага сельсавета дзейнічае сацыяльна-дабрачынная ўстанова “Рэфармацыя асобы”. Тут па спецыяльнай праграме праходзяць рэабілітацыю людзі з наркатычнай і алкагольнай залежнасцямі.
Атрымаўшы рэдакцыйнае заданне зрабіць матэрыял на гэту тэму, я накіравалася ў Дорскі сельсавет. Як высветлілася, мясцовыя жыхары добра ведаюць насельнікаў дома № 26, таму патрэбны кірунак падказалі адразу. Людзей ніколькі не насцярожвае суседства з цэнтрам з падобнай спецыялізацыяй. Вядома ж, любы адэкватны чалавек ацэніць намаганні тых, хто мэтай жыцця паставіў дапамогу ў пазбаўленні ад не проста шкодных звычак, а звычак, што калечаць, а то і абрываюць жыцці.

Насустрач мне выйшаў малады абаяльны чалавек з жывымі вачамі і прыемнай усмешкай. Андрэй Шыкавец – валанцёр, прасцей кажучы, той, хто адказвае за жыццядзейнасць цэнтра, парадак у ім і эфектыўнасць рэабілітацыі.

Моцна здзівілася, калі новы знаёмы літаральна ў самым пачатку гутаркі зазначыў: ён – былы залежны. Мноства пытанняў адразу ж нарадзілася ў думках, але, паколькі гэта мой першы вопыт блізкага знаёмства з людзьмі, якія ўжывалі наркотыкі, стрымала сябе, каб не стварыць няёмкую сітуацыю. Толькі малады чалавек, за плячамі якога няпросты шлях з цемры, сам шчыра і адкрыта расказаў сваю гісторыю. Карацей, нічога новага: недабрабыт у сям’і, развод бацькоў, складаныя зносіны з айчымам, дваровая кампанія… Аж дух захоплівае, калі чуеш: “Я дайшоў да дна. Было ўсё: рэанімацыя, судзімасць, безвыніковыя спробы вылечыцца, зрывы і нават абыякавасць адносна таго, буду жыць ці не…” Але ж менавіта на краі адчаю юнак сустрэў людзей, якія, як ні банальна гэта гучыць, працягнулі руку дапамогі. Валанцёры арганізацыі “Рэфармацыя асобы” знайшлі яго, калі адбываў “хімію”. Адразу паведамілі, што самі мелі падобныя праблемы і гатовы дапамагчы, калі ён гэтага хоча. Захацеў. Ды яшчэ як! Пустых абяцанак сабе не даваў, але вырашыў: калі жыць, то толькі годна. Прашоў курс рэабілітацыі ў такім жа цэнтры. Дзесяць крокаў, што вядуць да пазбаўлення (яны прапісаны ў статуце арганізацыі), дапамаглі адчуць сябе асобай, сапраўдным мужчынам. Ужо пазней угаварыў зрабіць рывок да нармальнага жыцця бацьку, наладзіў адносіны з маці, паступіў у ВНУ, атрымаў дыплом юрыста. Яго недарэчнае да гэтага часу жыццё раптам напоўнілася простым сэнсам: дапамагай такім жа, як сам. Сцвярджае, што чым больш людзей за ім услед выйдуць з наркатычнага ці алкагольнага змроку, тым больш шчаслівым ён будзе сябе адчуваць.

Разам з кіраўнікамі арганізацыі Аленай і Андрэем Кацельнікавымі валанцёры набылі дом у Нелюбах, самастойна прыстасавалі яго для пражывання. Праз супрацоўніцтва з іншымі арганізацыямі распаўсюдзілі інфармацыю пра свае магчымасці і… ім паверылі! За перыяд з 2014 года тут жылі, працавалі (у першую чаргу над сабой) звыш сотні людзей. Далёка не ў кожнага ўсё выправілася. Хтосьці не вытрымліваў правіл цэнтра, хтосьці аказаўся настолькі самаўпэўненым, што пакінуў невялікую камуну раней тэрміну і зноў “сарваўся”. Але ж вынік ёсць! Больш за палову былых насельнікаў гэтага дома – зараз у трывалай “завязцы”. Вярнуліся да нармальнага існавання. Жывуць, працуюць, займаюцца бізнесам, вучацца, любяць…

Я запытала ў Андрэя, ці мае іх арганізацыя дачыненне да рэлігіі. Той патлумачыў: вытокі руху ў еўрапескіх краінах, дзе распаўсюджаны пратэстантызм. Менавіта ў хрысціянскіх абшчынах зарадзілася ідэя не медыцынскай рэабілітацыі залежных. “Так, мы – хрысціяне, часта звяртаемся да Евангелля, але нікога не застаўляем глядзець на свет праз прызму рэлігійнасці. Побач з намі – прадстаўнікі розных канфесій, у гэтым сэнсе рэабілітантаў не імкнёмся перавыхоўваць, тым больш, што Свяшчэннае Пісанне – адно для ўсіх. І калі яно дапамагае (а яно дапамагае!), то чаму не аперціся на яго ў той дзейнасці, у якой часта церпяць фіяска медыкі, псіхолагі. Між іншым, мы не супярэчым ні тым, ні другім”, – расказвае суразмоўца.

Да іх прыходзяць людзі толькі пасля таго, як у медустанове пазбавяцца ад абсцінентнага сіндрому і атрымаюць медыкаментознае лячэнне, неабходнае для дэінтэксікацыі арганізма. І псіхолагі з імі працуюць пастаянна, як жа без гэтага. Але праграма прадугледжвае і шмат іншага. Цэнтр жыве дастаткова аўтаномна – рэабілітанты працуюць на зямлі, вырошчваюць агародніну, завялі коз, трусоў. Кожны мае магчымасць рабіць тое, што атрымліваецца лепш. Разабралі нежылы дом, выдзелены сельвыканкамам, будуюць лазню. Дапамогу таксама атрымліваюць. Сярод спонсараў вядомыя фірмы, такія як “Віталюр”, “Контэ”, “Марцін” і інш. Важныя складальнікі рэабілітацыі – спорт і творчасць. У сценах цэнтра часта гучыць музыка. Вечарамі, сабраўшыся за вялікім сталом, насельнікі дома спяваюць пад гітару, абменьваюцца думкамі наконт кніг, фільмаў, навін. Добрая гутарка – таксама частка праграмы.

Мы сядзім ва ўтульнай гасцёўні. Рэабілітантка Таццяна – вясёлая, энергічная жанчына – накрывае чайны стол. Яе аповед пра перыпетыі лёсу выклікае дваякае пачуццё. З аднаго боку шкадаванне, што столькі гадоў разумны і інтэлігентны чалавек правёў бадай упустую, з іншага – надзея, што гэта маладое жыццё не страчана, і ўсё ў прыгажуні Тані яшчэ наперадзе.

Ведаю, многія з насцярожанасцю ставяцца да арганізацый, дзе ўпамінаецца імя Бога. “Хіба ж малітва тут дапаможа?” – любяць каменціраваць недасведчаныя “знаўцы” і працягваюць пакутаваць ад згубных звычак мужа ці жонкі, сына ці дачкі. У “Рэабілітацыі” ж лічаць: што практычна, тое і духоўна. На самай справе, калі ў праграмы ёсць станоўчы вынік, чаму б яе не падтрымаць, а некаторым і не паўдзельнічаць у ёй.

Залежнасць нараджае яшчэ адну праблему – сузалежнасці. Гэта калі сляпая любоў родных (часцей за ўсё маці) прыносіць толькі шкоду чалавеку, які і без таго стаў на дэструктыўны шлях. “Мама, ты ж ведала, на што я затрачваў грошы, навошта ты мне іх давала?” – аднойчы запытаў матулю Андрэй, і тая не змагла яму адказаць. Між імі сёння, на шчаце, няма ні супярэчнасцей, ні крыўды, чаго не скажаш пра большасць сямей, дзе жыве наркаман ці алкаголік. Таму ў арганізацыі распрацавана спецыяльная праграма для сузалежных. У цэнтры нават выкарыстоўваецца тэрмін “жорсткая любоў”, якой вучаць родных рэабілітантаў. Мэта праграмы: адкрыць вочы сваякоў на тое, што многія іх дзеянні толькі падштурхоўваюць любімае дзіця (жонку, мужа і г. д.) у бездань.

Людміла Шамбяльянава – кіраўнік фондрадзінга арганізацыі – у апошні час прыкладвае значныя намаганні, каб устанавіць партнёрскія стасункі з прадпрыемствамі, грамадскімі аб’яднаннямі, што дзейнічаюць на тэрыторыі Валожыншчыны. Так атрымалася, што ў раёне пра дзейнасць установы амаль ніхто не ведае. Аднак ужо сёння ёсць дамоўленасць аб супрацоўніцтве з ТЦСАН і некаторымі гаспадаркамі. Напрыклад, КСУП «Валожынскае» (дырэктар Г. Палойка). Інфармацыя адносна “Рэфармацыі асобы” маецца на сайце МУС. Можна зайсці і на іх уласны сайт.

Тым, хто, страціўшы ўпэўненасць у сабе, не можа справіцца з жыццёвымі абставінамі, чые сваякі (ці сам) пакутуюць ад рознага віду залежнасцей, каму патрэбна падтрымка пасля вызвалення з месцаў пазбаўлення волі, не шкодзіла б звязацца з валанцёрамі арганізацыі, тым больш, што дапамогу тут можна атрымаць не толькі стацыянарна, але і амбулаторна.
Валянціна КРАЎНЕВІЧ, фота аўтара



Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *