Інтэрнэт – “сябар” ці “вораг”?

Безопасность и здоровье

Інтэрнэт ужо даўно стаў незаменным памочнікам сучаснага чалавека. Сусветная сетка – даступная крыніца для новых ведаў. Менавіта таму дзеці актыўна карыстаюцца, а часта праводзяць у Інтэрнэце нават больш часу, чым дарослыя. Рабяты асвойваюць сэрвісы імгненных паведамленняў і інтэрнэт тэлефанію, маюць зносіны на форумах і ў чатах, кожны дзень дазнаюцца шмат новага, займальнагай і адукацыйнага. Аднак не варта забываць, што Інтэрнэт можа быць і небяспечным.

Віртуальнасць зносін дае людзям з нядобрымі намерамі дадатковыя магчымасці нанесці шкоду хлопчыкам і дзяўчынкам. У апошні час у Інтэрнэце з’яўляецца шмат матэрыялаў агрэсіўнага і сацыяльна небяспечнага зместу. Бацькам трэба памятаць пра існаванне падобных пагроз і надаваць павышаную ўвагу гэтаму пытанню.

Неабходна даверліва пагаварыць з дзецьмі, растлумачыць, што могуць узнікнуць розныя непрыемныя сітуацыі і тое, як з іх лепшым чынам выйсці. Не варта забываць аб небяспецы Інтэрнэт і камп’ютарнай (гульнявой) залежнасці. Сёння Сусветная павуціна літаральна перапоўнена анлайн гульнямі і сацыяльнымі сеткамі на любы густ і колер. Асноўная задача падобных сайтаў – прыцягнуць і як мага даўжэй утрымліваць на сваіх старонках новых карыстальнікаў. Акрамя таго, большасць падобных рэсурсаў толькі пазіцыянуюць сябе як бясплатныя, а займаюцца выманьваннем цалкам рэальных грошай за розныя віртуальныя прадметы і прывілеі.

Доўгае знаходжанне ў інтэрнэт-прасторы, “завісанне” ў ёй становіцца праблемай, з якой бацькі ўсё часцей звяртаюцца да псіхолагаў. Вядома, кожнае дзіця ўнікальнае, як і яго праблема, але можна вылучыць асноўныя пытанні, якія турбуюць дарослых:

  • Што рабіць пры ўзнікненні інтэрнэт-залежнасці?
  • Дапамога дзіцяці, якое падверглася інтэрнэт-ганенню.
  • Як засцерагчы сыноў і дочак ад негатыўнай інфармацыі ў Інтэрнэце?
  • Дзіця хоча стаць копіяй “зоркі”…
  • Рабяты знялі “дрэнны” ролік і выклалі ў Інтэрнэт.

Гэта далёка не поўны спіс запытаў, з якімі сучасныя бацькі звяртаюцца да спецыялістаў або на якія спрабуюць знайсці адказы самастойна ў тым жа Інтэрнэце.

Сучасныя дзеці значна адрозніваюцца ад дзяцей не толькі мінулага стагоддзя, але і апошніх дзесяцігоддзяў. Зараз яны сталі радзей гуляць, менш мець зносіны з аднагодкамі, аддаючы перавагу віртуальным сябрам.

Інтэрнэт усё больш пранікае ў наша жыццё. І малыя пачынаюць знаёмства з ім у вельмі раннім узросце. Часта гэта робіцца з дазволу татаў і мам, якія рады, што іх малеча чымсьці зацікавілася. Шмат каму з іх так зручней – сын ці дачка не адцягваюць іх ад сваіх заняткаў.

Дарослыя не падазраюць, што сучасныя гульні запраграмаваныя на тое, каб удзельнік не перарываў яе, пакуль не дойдзе да пэўнага ўзроўню, бо яго папярэднія “дасягненні” не захоўваюцца. Акрамя таго, дадатковыя бонусы атрымліваюць толькі ўладальнікі платных акаўнтаў. Таму дзеці гатовы бясконца сядзець у сетцы, а яшчэ горш – укладваць у гульню ўсе кішэнныя або бацькоўскія грошы.

Важна разумець прычыны празмернага захаплення дзіцяці гульнёй. Хтосьці спрабуе так запоўніць свой вольны час, хтосьці імкнецца знайсці сяброў, эмоцыі, зносіны, якіх не хапае ў рэальным свеце, адчуць сябе паспяховым, сысці ад татальнага кантролю дарослых.

Каб знізіць рызыку камп’ютарнай залежнасці, бацькам важна прытрымлівацца наступных правіл:

  • Дакладна рэгламентаваць час гульні ў адпаведнасці з узроставымі асаблівасцямі.
  • Для гэтага бацькі павінны адсочваць час гульні дзіцяці з наступным фарміраваннем у яго ўнутранай усвядомленай пазіцыі: можна для гэтага ўключаць таймер.
  • Дапамагаць рабятам у пошуку іншых інтарэсаў і захапленняў – знаходзіць цікавыя секцыі, гурткі.
  • Вучыць выкарыстоўваць камп’ютар і Інтэрнэт як спосаб пазнання свету, асваення новых магчымасцей. Паказаць, што можна не толькі гуляць, але і ствараць відэаролікі, мець зносіны па інтарэсах і іншае.
  • Дапамагаць быць паспяховым у рэальным свеце: вучобе, зносінах. У гэтым выпадку дзіця не будзе разглядаць Інтэрнэт як адзінае месца, дзе можна знайсці сяброў, адчуць сябе ўпэўненым і абароненым.
  • Паказваць канструктыўныя спосабы вырашэння жыццёвых праблем і цяжкасцей.
  • Пастарацца стварыць гарманічныя дзіцяча-бацькоўскія адносіны, а таксама камфортную атмасферу ў сям’і.
  • Навучыць вызначаць мэты і дасягаць іх.

 Выберыце зручную форму кантролю:

  • Устанавіце на камп’ютар неабходнае праграмнае забеспячэнне – рашэнне бацькоўскага кантролю і антывірус.
  • Калі вучань малодшых класаў часта застаецца дома адзін, абмяжуйце час знаходжання яго ў Інтэрнэце.
  • Калі камп’ютар выкарыстоўваецца ўсімі членамі сям’і, устанавіце яго ў месцы, даступным для ўсіх, а не ў пакоі дзіцяці.
  • Стварайце розныя ўліковыя запісы на вашым камп’ютары для дарослых і дзяцей. Гэта дапаможа не толькі засцерагчы малога, але і захаваць вашы асабістыя даныя.
  • Рэгулярна адсочвайце рэсурсы, якія наведвае дзіця.

Пазнаёмце рабят з гэтымі простымі правіламі, і яны будуць мець уяўленне аб тым, з чым можа сутыкнуцца ў Інтэрнэце, і як паводзіць сябе ў тым ці іншым выпадку.

Калі дзіця будзе вам давяраць і расказваць усё, што ўразіла яго ў сетцы, з кім ён пазнаёміўся, вы зможаце пазбегнуць вельмі сур’ёзных бед. Хлопчыкі і дзяўчынкі павінны засвоіць думку, што, калі правільна “сябраваць” з Інтэрнэтам, можна атрымаць з гэтага шмат карысці. А гэтаму можа навучыць толькі дарослы.

Аксана НАВАСЕЛЬСКАЯ,

педагог-псіхолаг Валожынскага РСПЦ