Выступленне Андрэйчанкі на закрыцці пятай сесіі Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Беларусі сёмага склікання

Общество

У час сесіі

Выступленне Старшыні Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь Андрэйчанкі У.П. на закрыцці пятай сесіі Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь сёмага склікання

НЕ ДЗЯЛІЦЬ ЗАДАЧЫ НА ГАЛОЎНЫЯ І ДРУГАРАДНЫЯ

Паважаныя дэпутаты і запрошаныя!

Пятая сесія Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь сёмага склікання завяршае сваю работу.

Яе прыярытэтамі сталі задачы, звязаныя з абаронай суверэнітэту, забеспячэннем устойлівага развіцця эканомікі і захаваннем народнага адзінства на гэтым лёсавызначальным этапе нашай гісторыі.

Суверэнітэт каштуе дорага. Гэты пасыл быў галоўным на сустрэчы кіраўніка дзяржавы з парламентарыямі, членамі Канстытуцыйнай камісіі, прадстаўнікамі органаў улады, грамадскіх аб’яднанняў і масмедыя. Развіццё сітуацыі вакол Беларусі з усёй відавочнасцю пацвярджае гэту ісціну. Бо менавіта незалежная пазіцыя Беларусі на міжнароднай арэне і прыхільнасць да прынцыпаў справядлівага светаўладкавання сталі прычынай таго, што супраць нашага народа была развязана непрыкрытая вайна.

На рэалізацыю «каляровага бліцкрыгу» кінуты велізарныя фінансавыя рэсурсы. Мы зведалі на сабе дзеянне самых сучасных гібрыдных тэхналогій — ад расхіствання грамадства знутры да спробы фізічнай ліквідацыі першых асоб дзяржавы.

Не прыклаўшы ніякіх намаганняў для аб’ектыўнага аналізу сітуацыі, калектыўны Захад запусціў працэс эканамічнага ўдушэння краіны. І асобы цынізм заключаецца ў тым, што чарговыя санкцыі супраць нашай краіны ўведзены менавіта ў дзень пачатку Вялікай Айчыннай вайны.

Тое, што ад гэтых санкцый пацерпяць простыя грамадзяне, замежных палітыкаў не хвалюе. Ды яны гэта асабліва і не ўтойваюць, кажучы, што беларусаў трэба як мае быць пакараць, каб яны змянілі свае паводзіны. Такое стаўленне да суверэннай дзяржавы — члена ААН і ўдзельніка АБСЕ — адкрытая беззаконнасць.

Імкнучыся ліквідаваць канкурэнта з сусветных рынкаў, зрабіць з Беларусі плацдарм для перадзелу свету, Еўрапейскі саюз, вядзёны ЗША, груба парушае асновы міжнароднага права і Статута ААН. Адкінуты палажэнні Будапешцкага мемарандума 1994 года, у якім Вялікабрытанія і ЗША ў сувязі з добраахвотнай адмовай нашай краіны ад статусу ядзернай дзяржавы кляліся ўстрымлівацца ад эканамічнага прымусу ў адносінах да Рэспублікі Беларусь.

Падтрымка еўрапейцамі такой палітыкі і імкненне наладзіць пажар у цэнтры Еўропы — гэта чыстая безразважнасць, бо кіруемы хаос ударыць бумерангам і па іх саміх. Больш таго, жадаючыя прыкладна пакараць беларусаў не ўлічваюць нашага нацыянальнага характару і не ведаюць нашай гісторыі. Сваю родную зямлю мы нікому не аддадзім.

Беларуская дзяржава здольна зрабіць і зробіць усё неабходнае для абароны суверэнітэту, тэрытарыяльнай цэласнасці і права народа выбіраць свой шлях развіцця на аснове нацыянальных інтарэсаў, традыцый і асаблівасцей менталітэту.

Прынятыя ў ходзе сесіі законы, накіраваныя на абарону суверэнітэту, канстытуцыйнага ладу, недапушчэнне рэабілітацыі нацызму, процідзеянне экстрэмізму і тэрарызму, — гэта выразны і недвухсэнсавы сігнал усім, хто імкнецца разбурыць Беларусь. Любыя іх дзеянні, накіраваныя на дыскрэдытацыю дзяржавы, падрыў эканомікі і распальванне нянавісці ў грамадстве, атрымаюць жорсткі і рашучы адпор.

У роўнай ступені гэта адносіцца і да спроб навязаць нашым людзям, асабліва моладзі, скажоныя ўяўленні аб гістарычным мінулым, паставіць пад сумненне каштоўнасці і ідэалы, якія складаюць культурны код нацыі.

Нам нельга здаваць свае светапоглядныя пазіцыі. Бо гістарычная праўда і сувязь пакаленняў — гэта найважнейшыя ўмовы захавання беларускай мадэлі дзяржаўнасці. Гэта задача патрабуе пастаянных салідарных намаганняў усіх дзяржаўных і грамадскіх інстытутаў. Такая пазіцыя была, у прыватнасці, замацавана ў нашых Рэкамендацыях па выніках парламенцкіх слуханняў па пытанні ўз’яднання заходнебеларускіх зямель у складзе БССР. І, зразумела, дэпутаты павінны быць самымі актыўнымі ўдзельнікамі рэалізацыі гэтага дакумента.

Тэма захавання гістарычнай памяці, перадачы духоўна-маральнай спадчыны і патрыятычных каштоўнасцей прайшла чырвонай ніткай і на парламенцкіх слуханнях аб шляхах развіцця нацыянальнай школы.

У прынцыпе адукацыя ператвараецца сёння для нас у прыярытэт нумар адзін. Бо ў глабальнай барацьбе за кантроль над рэсурсамі на першае месца выходзяць менавіта рэсурсы інтэлектуальныя. У гэтай сітуацыі канкурэнтаздольнасць любой дзяржавы залежыць ад якасці чалавечага капіталу.

Дыскусія аб шляхах стварэння адукацыйнай сістэмы новага тыпу, здольнай гібка рэагаваць на выклікі часу, выявіла комплекс праблем, якія неабходна вырашыць дэпутатам пры падрыхтоўцы праекта Кодэкса аб адукацыі да другога чытання. Ад таго, як мы выканаем гэту задачу, шмат у чым будуць залежаць здольнасць нашай моладзі самастойна арыентавацца ў жыцці, магчымасці раскрыцця інавацыйнага патэнцыялу эканомікі, дабрабыт беларускіх сем’яў, ды і ў цэлым дабрабыт грамадства.

Што ж датычыцца непасрэдна эканомікі, то, як мы бачым, прагнозы палітычных перабежчыкаў, што яна вось-вось абваліцца, не апраўдаліся. І гэта сведчыць аб правільнасці дзяржаўных падыходаў, у тым ліку заканадаўчага характару, да пытанняў развіцця нацыянальнай эканамічнай мадэлі ў кантэксце тых няпростых працэсаў, якія закранаюць сёння ўвесь свет.

Прынятыя на сесіі законапраекты акажуць спрыяльны ўплыў на бізнес-асяроддзе і інвестыцыйны клімат, будуць садзейнічаць больш эфектыўнаму выкарыстанню паліўна-энергетычных рэсурсаў, нарошчванню патэнцыялу аўтамабільных перавозак, гандлёвага мараплавання пад беларускім сцягам і іншае.

Трэба адзначыць таксама, што шэраг гэтых рашэнняў падрыхтаваны ў рамках узгаднення беларускага заканадаўства з палажэннямі Дагавора аб Еўразійскім эканамічным саюзе ў мэтах зняцця міждзяржаўных бар’ераў і забеспячэння свабоды руху тавараў, паслуг, капіталу і працоўных рэсурсаў.

У бліжэйшыя месяцы гэту работу трэба прадоўжыць. Але асаблівую ўвагу неабходна ўдзяліць пакету бюджэтна-падатковых законапраектаў на 2022 год. Звяртаю ўвагу, калегі, што гэта задача не толькі для профільных камісій, але і для ўсяго дэпутацкага корпуса.

Важным напрамкам для нас застаецца ўдзел у дзейнасці Канстытуцыйнай камісіі. Тут сканцэнтраваны ўсе нашы прававыя напрацоўкі, вынікі міжпарламенцкага супрацоўніцтва і ўзаемадзеяння з выбаршчыкамі.

У першым прыбліжэнні праект абноўленай Канстытуцыі павінен быць падрыхтаваны ўжо да жніўня. І гэта накладае на нас асаблівую адказнасць, асабліва ў плане работы на месцах, з грамадствам. За кожным з дэпутатаў стаяць дзясяткі тысяч грамадзян. Іх меркаванні, запыты і прапановы павінны быць пачуты. Такую задачу паставіў кіраўнік дзяржавы, звяртаючыся ў Авальнай зале непасрэдна да дэпутатаў.

Адным з вынікаў абагульнення прапаноў, якія гучалі на дыялогавых пляцоўках, сустрэчах з працоўнымі калектывамі і асабістых прыёмах, стала ініцыятыва парламентарыяў аб унясенні Прэзідэнтам канстытуцыйнага законапраекта.

У адпаведнасці з ім паўнамоцтвы мясцовых Саветаў дэпутатаў 28-га склікання прапануецца прадоўжыць да выбрання новага складу Саветаў у адзіны дзень галасавання. Такое рашэнне дасць магчымасць забяспечыць стабільнасць і пераемнасць у рабоце прадстаўнічых органаў у пераходны перыяд.

У ходзе сесіі рэалізавана шырокая міжнародная праграма. Прычым узаемадзеянне з нашымі замежнымі калегамі праходзіла на ўсіх важнейшых дыскусійных пляцоўках, уключаючы Міжпарламенцкі саюз, Парламенцкую асамблею АБСЕ і ўсе міжпарламенцкія структуры постсавецкай прасторы. Толькі па лініі Міжпарламенцкага саюза дэлегацыя Беларусі прыняла ўдзел у 12 анлайн-мерапрыемствах разам з калегамі са 135 краін свету. А ўсяго ў такім рэжыме прайшло больш за 70 мерапрыемстваў.

Своеасаблівай ацэнкай укладу Рэспублікі Беларусь ва ўмацаванне міру на планеце стала выбранне беларускіх дэпутатаў у кіруючыя органы МПС — Бюро Пастаяннага камітэта па справах ААН і Савет Форуму маладых парламентарыяў.

Нашы кантакты прадаўжаюцца і ў вочнай форме. Паспяховыя перагаворы, напрыклад, праведзены з пасламі Ірана, Кітая, Малдовы, Пакістана і Расіі. Радасна адзначыць супадзенне нашых пазіцый у ацэнках міжнароднай абстаноўкі, усведамленне важнасці ўзаемнай падтрымкі і імкненне паглыбляць супрацоўніцтва.

У гэтым плане знакавай падзеяй для нас стаў і афіцыйны візіт у Рэспубліку Беларусь парламенцкай дэлегацыі Малдовы. Лічу, што падпісанне сумеснай заявы аб супрацоўніцтве паміж нашымі парламентамі надасць новы імпульс двухбаковаму ўзаемадзеянню. А ў бліжэйшы час мы разлічваем прыняць у Мінску спікера Нацыянальнай асамблеі Парламента Пакістана.

Акрамя таго, у перыяд сесіі беларускія парламентарыі ўдзельнічалі ў міжнародным назіранні за выбарамі, якія прайшлі ў Арменіі і Сірыі. На чарзе — Малдова, дзе нашы дэпутаты таксама ўвойдуць у склад наглядальнай місіі.

Як бачым, паважаныя калегі, графік міжпарламенцкіх кантактаў у нас даволі шчыльны, і ўяўленне, быццам наша краіна знаходзіцца ў нейкай ізаляцыі, не больш чым міф.

Зразумела, мы будзем і далей жорстка адказваць на ўсе варожыя выпады супраць Беларусі. Але гэта зусім не азначае, што мы закрытыя для раўнапраўнага і паважлівага дыялогу з еўрапейскімі партнёрамі. Тым больш што ў старой Еўропе нямала палітыкаў, якія выдатна разумеюць усю бяссэнсавасць і небяспеку задумы паставіць Беларусь на калені.

Але ў цяперашніх умовах мы павінны больш актыўна дзейнічаць на іншых напрамках і рынках. У нас велізарны патэнцыял узаемадзеяння з краінамі СНД. І будучыя мерапрыемствы па лініі Міжпарламенцкай асамблеі Садружнасці неабходна выкарыстоўваць для яго паслядоўнага раскрыцця.

У пазітыўным ключы будуецца супрацоўніцтва Беларусі з дзяржавамі Афрыкі, Лацінскай Амерыкі, Азіяцкага рэгіёна. Дэпутатам трэба больш актыўна працаваць і на гэтым напрамку, пашыраючы рэалізацыю міждзяржаўных і міжурадавых пагадненняў і садзейнічаючы развіццю кааперацыйных сувязей.

У гэтых мэтах неабходна аб’яднаць патэнцыялы беларускіх парламенцкіх груп дружбы па рэгіянальным прынцыпе. Пачатак гэтай рабоце пакладзены, і нам трэба паступова выходзіць на канкрэтныя вынікі.

Зразумела, важнейшымі напрамкамі нашага супрацоўніцтва з’яўляюцца Расія і Кітай. Гэтыя звышдзяржавы імкнуцца нарошчваць саюзніцкія адносіны з намі. Пацвярджэннем таго сталі вынікі юбілейнай 60-й сесіі Парламенцкага сходу Саюза Беларусі і Расіі і пытанні, абмеркаваныя на сустрэчы кіраўніцтва беларускага парламента са старшынёй Пастаяннага камітэта Усекітайскага сходу народных прадстаўнікоў Лі Чжаньшу.

Мы ўдзячныя Расіі і Кітаю за тую прынцыповую пазіцыю, якую яны занялі ў пытанні падтрымкі Рэспублікі Беларусь на міжнароднай арэне, і прапановы па паглыбленні стратэгічнага супрацоўніцтва. Іх паслядоўная рэалізацыя становіцца для нас прыярытэтнай задачай.

У рамках нашай работы ў ПА АДКБ асноўныя намаганні трэба сканцэнтраваць на ўмацаванні абароннай моцы краін — удзельніц гэтай арганізацыі як гарантыі забеспячэння іх суверэнітэту і бяспекі.

Пытанні рэгіянальнай бяспекі і абароны нацыянальных інтарэсаў павінны заставацца і ў цэнтры ўвагі беларускай дэлегацыі ў ПА АБСЕ. На яе будучай сесіі неабходна дакладна давесці да міжнароднай супольнасці аб’ектыўную інфармацыю аб сітуацыі ў краіне, магчымых наступствах палітыкі дыктату і санкцый не толькі для Беларусі, але і Еўропы ў цэлым.

У такім жа ключы трэба папрацаваць і над падрыхтоўкай нашага ўдзелу ў пятай Сусветнай канферэнцыі спікераў парламентаў, якая пройдзе восенню ў Аўстрыі.

Як бачым, калегі, лета чакаецца дастаткова напружанае. Таму пастаянным камісіям варта размеркаваць сілы такім чынам, каб якасна выканаць усе тыя задачы, якія пастаўлены перад Палатай прадстаўнікоў кіраўніком дзяржавы і нашымі выбаршчыкамі.

Мы не маем права падзяліць іх на галоўныя і другарадныя. Усё, што мы сёння робім, аказвае непасрэдны ўплыў на характар ​​правядзення самых складаных сацыяльна-палітычных пераўтварэнняў, прызначаных забяспечыць нармальнае развіццё краіны ў няпростых сучасных умовах.

Паважаныя калегі, думаю, вы пагодзіцеся, што ёсць пэўны сімвалізм у тым, што наша сесія праходзіла на фоне памятных мерапрыемстваў, прысвечаных 80-годдзю пачатку Вялікай Айчыннай вайны, і завяршаецца напярэдадні галоўнага нацыянальнага свята — Дня Незалежнасці Рэспублікі Беларусь.

Менавіта незалежнасць заўсёды была той каштоўнасцю, вакол якой аб’ядноўваўся беларускі народ у лёсавызначальныя моманты сваёй гісторыі. Сёння менавіта такі момант. І я ўпэўнены, што дэпутаты прыкладуць усе намаганні, каб адстаяць яго права самастойна вызначаць свой лёс.