«Вялікая размова з Прэзідэнтам»: галоўныя тэмы абмеркавання

Важное Главное Общество

У Палацы Незалежнасці 9 жніўня адбылася «Вялікая размова з Прэзідэнтам». Сустрэча кіраўніка дзяржавы Аляксандра Лукашэнкі з прадстаўнікамі грамадскасці, экспертнай і медыйнай супольнасці доўжылася 8 гадзін 15 хвілін. Удзельнікамі «Вялікай размовы з Прэзідэнтам» сталі амаль 300 чалавек. Усяго ж на сустрэчу з кіраўніком дзяржавы прыйшло каля тысячы заявак, прычым трэць з іх ад прадстаўнікоў замежжа. Гэта «Вялікая размова з Прэзідэнтам» стала самым працяглым мерапрыемствам такога фармату. Прамую трансляцыю «Вялікай размовы» вялі каля 20 медыярэсурсаў Беларусі, Расіі і Украіны, у тым ліку і на англійскай мове.

У самым пачатку сустрэчы Аляксандр Лукашэнка заўважыў, што тэм для адкрытай размовы і абмеркавання назбіралася сапраўды шмат. «Таму сёння патрэбна гэта размова – у прамым эфіры, адкрытая, вочы ў вочы і без купюр», – заявіў Прэзідэнт.

Традыцыйна пытанні, якія прагучалі ў час сустрэчы, датычыліся ўнутрыпалітычнай сітуацыі ў Беларусі, прычым размова ішла не толькі пра палітыку, але і пра развіццё адукацыі, удасканаленне сістэмы аховы здароўя, эканамічныя працэсы. Улічваючы сімвалічнасць мерапрыемства (яно праводзіцца ў гадавіну прэзідэнцкіх выбараў), шмат пытанняў было пра падзеі 2020 года – на іх кіраўнік дзяржавы адказваў асабліва падрабязна. Асобнай тэмай абмяркоўваліся адносіны з Захадам, процідзеянне санкцыям і сітуацыя на граніцах з ЕС.

Госці з-за мяжы пыталіся ў кіраўніка дзяржавы пра ўзаемадзеянне Беларусі з іх краінамі, у прыватнасці з Расіяй, Украінай, Літвой, Польшчай. А вось прадстаўнікі заходняй прэсы як адзін вырашылі сканцэнтравацца на пытанні аб нібыта пабоях і катаваннях у Беларусі. Але Прэзідэнт, як і абяцаў, адказаў і на гэта пытанне, прычым не адзін раз.

Удзельнікі «Вялікай размовы з Прэзідэнтам» не абмяжоўваліся толькі пытаннямі, але і выступалі з ініцыятывамі, выказвалі свой пункт гледжання, дыскутавалі адзін з адным і кіраўніком дзяржавы.

Сёння мы публікуем першы блок галоўных абмеркаваных тэм. Яны тычацца барацьбы краіны з COVID-19, пытанняў эканомікі, знешняй палітыкі і процідзеяння заходнім санкцыям.

Прыярытэт – выратаванню жыццяў

 У размове кіраўнік дзяржавы прызнаў, што ён сапраўды не ўдзяляў увагі правядзенню агітацыйнай перадвыбарнай кампаніі, таму што не гэта было ў прыярытэце ў той час – трэба было займацца пытаннямі лячэння людзей ад каранавіруса, выратавання жыццяў. «Я не самаўхіліўся. У мяне не было для гэтага часу. Мне трэба было абараніць людзей, выратаваць іх», – падкрэсліў Аляксандр Лукашэнка. У той жа час, у адрозненне ад іншых дзяржаў, Беларусь не закрыла граніцы, не ўвяла каменданцкую гадзіну, хоць гэтага патрабавалі не проста палітыкі з-за мяжы, а спецыялісты Сусветнай арганізацыі аховы здароўя. І тады яны былі запрошаны прыехаць і асабіста ацаніць абстаноўку.

Прэзідэнт нагадаў, што Беларусь была адзінай краінай, якая пайшла на такі крок, прадаставіла экспертам СААЗ доступ ва ўстановы аховы здароўя. Па выніках гэтага візіту спецыялісты СААЗ, няхай і непублічна, але паміж сабой прызнавалі: аб тым, як арганізавана меддапамога ў Беларусі, трэба гаварыць на Захадзе, каб аб гэтым чулі тыя, хто крытыкуе Прэзідэнта, таму што ўзровень лячэння і бяспекі па барацьбе з кавідам у Беларусі – беспрэцэдэнтны. «Мы адмовіліся ад лакдаўна, нас білі, малацілі, як толькі хацелі, нас крытыкавалі ўсе, толькі лянівы не крытыкаваў за нашы падыходы, – нагадаў беларускі лідар. – Вы можаце сказаць: у чым розніца? Розніца, паважаныя сябры, у стаўленні да людзей. «Дыктатар» прыстойна паставіў задачу перад органамі ўлады і прыстойна, выбачайце за нясціпласць, адносіўся да людзей, без усялякага піяру».

«Аснова таго, што адбываецца ў першым паўгоддзі ў эканоміцы, была закладзена тады, калі мы не спынілі эканоміку, не загналі людзей у чатыры сцяны, калі мы выпрацавалі дакладны падыход да лячэння людзей – амбулаторны, клінічны і санаторны этапы. Назавіце хоць адну багатую дзяржаву, якая пайшла гэтым шляхам? А гэта немалыя грошы. Але людзі даражэй», – сказаў Аляксандр Лукашэнка.

Не закрылі краіну –не спынілі эканоміку

Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка падкрэслівае правільнасць дзеянняў у краіне, выбраных у час пандэміі, – не закрываць краіну і не спыняць эканоміку.

Аляксандр Лукашэнка дадаў, што ў мінулым годзе спад сусветнага ВУП у асобных, у тым ліку вядучых, краінах быў каласальным. «Мы, па-мойму, 0,1 працэнта або 0,2 працэнта ўсяго толькі страцілі ў мінулым годзе да папярэдняга. Інакш кажучы, у нас у мінулым годзе быў вельмі высокі ўзровень. І да гэтага высокага ўзроўню года мы сёння прыраслі – прыкладна 3,5 працэнта. Для нас гэта добрыя паказчыкі. Зразумела: усё, што адбываецца, у многім абумоўлена знешнімі фактарамі і ўнутранымі. На знешніх рынках цэны на прадукты, на іншыя віды тавараў выраслі значна. А паколькі мы не закрыліся ў мінулым годзе, у нас дастаткова было тавару, каб на рынку прапанаваць да гэтага попыту наш тавар па высокіх цэнах. Таму мы атрымалі добры вынік. У тым ліку і ў плане знешняга сальда плацежнага балансу. Яно ў нас дадатнае», – канстатаваў ён.

Прэзідэнт адзначыў высокі попыт на беларускую прадукцыю. «Не было б шчасця, ды няшчасце дапамагло. Ва ўсім свеце, асабліва ў нашай братэрскай Расіі, на постсавецкай прасторы, Украіне і гэтак далей, людзі яшчэ раз убачылі беларускую прадукцыю. Асабліва прадукты харчавання. Мы нагандлявалі за паўгода каля $3 млрд на прадуктах харчавання і плануем у бягучым годзе перасягнуць $6 млрд. Але гэта не галоўны наш тавар. Гэта значыць, у нас было што пры дэфіцыце прапанаваць свету. І свет купіў. Ну, зразумела, рост аб’ёмаў. Пры такім попыце рост аб’ёмаў нас проста выратаваў», – растлумачыў Аляксандр Лукашэнка.

Аб знешняй палітыцы

Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка адзначае, што падзеі мінулага года многае паказалі і падштурхнулі Беларусь і Расію да больш актыўнага супрацоўніцтва.

Як адзначыў кіраўнік дзяржавы, ні адны краіны не маюць такога ўзаемадзеяння, як Беларусь і Расія, таму дзяржавы без вялікіх намаганняў змогуць сумесна пераадолець любыя санкцыі, што ўводзяцца супраць іх.

У рамках Саюзнай дзяржавы засталося ўзгадніць толькі адну саюзную праграму. Паводле слоў кіраўніка дзяржавы, так званыя інтэграцыйныя карты былі перафармаціраваны ў саюзныя праграмы. Усяго іх 28. І засталося нявырашаным адно пытанне.

«Калі мы ў саюзе, калі бачым перспектыву, трэба выраўноўваць цэны і там, і тут. Або, як у вас прынята гаварыць, у свабоднае плаванне адпусціць. Захацелі – мы купілі там прыродны газ, дапусцім, у «Газпрама». Няма ў «Газпрама»? У іншай кампаніі – у вас іх шмат, якія здабываюць прыродны газ. Гэта значыць, свабодны павінен быць гандаль гэтым таварам. Адсюль будуць цэны. Мы не просім нізкіх цэн. Мы роўных цэн хочам», – падкрэсліў беларускі лідар.

Ён нагадаў, што адзіная эканамічная прастора, якую выбудоўваюць Беларусь і Расія, прадугледжвае роўныя ўмовы для ўсіх суб’ектаў гаспадарання, прадпрыемстваў і людзей. Рыначныя ўмовы. «Мы згодныя на рыначныя ўмовы, але ўмовы павінны быць роўныя. Мы дамовіліся з Прэзідэнтам Расіі, што мы пераадолеем усялякія бар’еры і выраўняем гэтыя ўмовы», – адзначыў Аляксандр Лукашэнка.

«Мне хацелася б спадзявацца, аб чым мы з Прэзідэнтам Расіі дамаўляліся, што ў гэтым годзе, у канцы года, адбудзецца Вышэйшы дзяржаўны савет Саюзнай дзяржавы. І ён павінен быць этапны, там мы павінны прыняць вельмі сур’ёзныя рашэнні. Думаю, калі там расіяне ўжо вельмі пабаяцца па газе зрабіць які-небудзь крок па выраўноўванні ўмоў, мы гэтыя 28 саюзных праграм (карты былі перапрацаваны) прымем. Гэта будзе каласальны крок наперад», – сказаў кіраўнік беларускай дзяржавы. Адказваючы на пытанне аб гарызонтах стратэгічнага планавання, Аляксандр Лукашэнка з акцэнтам на Расію заўважыў, што адпаведныя планы ёсць і ў эканоміцы, і ў ваенна-палітычнай сферы.

Прэзідэнт адказаў на пагрозы Літвы спыніць транзіт калійных угнаенняў. «Пачалі круціць-вярцець. Стрэлілі сабе ў нагу. А цяпер хочуць закрыць нам парты для таго, каб грузіць хімічныя калійныя ўгнаенні», – сказаў Прэзідэнт.

Аляксандр Лукашэнка заявіў, што ў такім выпадку Беларусь перанакіруе патокі ў іншыя парты – на тэрыторыі Расіі. «Слухайце, мы паставім гэтыя аб’ёмы. У Мурманску загрузім. Гэта не пытанне. І па паўночным марскім шляху найкарацейшым шляхам паставім у Кітай. Гэта наш асноўны рынак. І ў Індыю – паўднёвы ўсход, – адзначыў беларускі лідар. – Пакуль мы не загналі адзін аднаго ў вугал, выходзіць з гэтай сітуацыі трэба цяпер. Але мяч на тым баку».

Кіраўнік дзяржавы падкрэсліў, што Беларусь і Літва заўсёды жылі і будуць жыць як суседзі – мірна і дружна. «Але калі – залежыць сёння ад нас. Нядаўна такі «брудны прамень» прамільгнуў – няхай Лукашэнка зробіць тое і тое, і тады мы будзем пра нешта гаварыць. Вы мне ўмовы не стаўце. Вы не маеце на гэта права. Я ні год і ні пяць гадоў на чале ўлады. Я не хаваў у Беларусі ні баевікоў, ні апазіцыянераў – яны таксама ў вас у Літве ёсць – я ніколі гэтага не рабіў. Я не рабіў недружалюбных крокаў у адносінах да Літвы», – сказаў Аляксандр Лукашэнка.

«Калі вы хочаце, давайце пачнём на нейкім узроўні весці дыялог. Але без усякіх папярэдніх умоў. Таму што Беларусь не заслугоўвае вось такой размовы», – заявіў беларускі лідар.

Прэзідэнт Беларусі выказаўся за выбудоўванне нармальных адносін з Польшчай.

Кіраўнік дзяржавы адзначыў, што нават цяпер прадаўжаюцца кантакты з прадстаўнікамі Польшчы на розных узроўнях, у прыватнасці, абмяркоўваюцца пытанні гуманітарнага характару. Паводле яго слоў, ёсць прыклады, калі прадстаўнікі Польшчы выбудоўваюць паспяховы бізнес у Беларусі і гатовы прадаўжаць сваю справу, укладваць інвестыцыі. «Чаго мы будзем з бізнесам ваяваць або з палякамі? Навошта? Гэта ж нармальныя людзі, з якімі нам жыць», – канстатаваў беларускі лідар.

У той жа час ён звярнуў увагу на крывадушныя заявы асобных польскіх палітыкаў і ў прыватнасці Анджэя Дуды.

Аднак шлях да дыялога праз выстаўленне папярэдніх умоў немагчымы, упэўнены Прэзідэнт. «Не тая сітуацыя, каб мне выстаўляць нейкія ўмовы, – падкрэсліў ён. – Знойдзем мы агульную мову, таму што нам ад гэтага нікуды не дзецца».

У час размовы Аляксандр Лукашэнка заявіў аб датычнасці афіцыйных органаў улады Украіны да перакідкі зброі ў Беларусь. Кіраўнік дзяржавы звярнуў увагу, што ў беларускіх СМІ неаднаразова паказвалася, як з Украіны ў Беларусь перакідваюць узрыўчатку і боепрыпасы. «Наш старшыня Камітэта дзяржаўнай бяспекі вельмі дакладна сказаў: мы бачым, хто з сілавікоў і афіцыйных органаў улады ва Украіне гэта арганізоўвае», – адзначыў Аляксандр Лукашэнка.

«Ніякіх мы санкцый у адносінах да вас уводзіць не збіраемся», – заявіў кіраўнік дзяржавы, адказваючы на пытанне ўкраінскага журналіста Паўла Зялінскага. «Але вы так паводзіце сябе, выбачайце мне, крыху подленька», – дадаў Прэзідэнт Беларусі, адзначаючы, што ўкраінскі бок звяртаецца да куплі беларускай электраэнергіі або паліва, калі яму патрэбна, але пры гэтым крытыкуе нашу дзяржаву.

«Мы не будзем страляць сабе гэтым самым у нагу, таму што гэта і для нас будзе балюча. Амаль $6 млрд тавараабарот – значны. І для вас выгадна, і для нас. Але вы паводзіце сябе часам вельмі нядобра», – адзначыў Аляксандр Лукашэнка.

Прыгадаў ён і «антыдэмпінгавыя разборы» па газасілікаце, іншых будматэрыялах. «Не трэба так рабіць. Гэта ж эканоміка, а не палітыка, – сказаў кіраўнік дзяржавы. – Таму вам не варта сябе так паводзіць і бразгаць санкцыйнай зброяй, таму што вы самі вельмі залежныя».

Пра санкцыі і процідзеянне ім

Гаворачы аб развіцці беларускай эканомікі ва ўмовах санкцыйнага націску, кіраўнік дзяржавы звярнуў увагу, што экспарт сапраўды важны для краіны, таму што значныя аб’ёмы вырабляемай прадукцыі прызначаны для пастаўкі на знешнія рынкі. Аднак рынкі Еўрапейскага саюза і ЗША, якія цяпер уводзяць санкцыі, для Беларусі не з’яўляліся прыярытэтнымі, айчынную прадукцыю туды ніколі асабліва і не пускалі, адзначыў Прэзідэнт. Ён таксама нагадаў, што Беларусь практычна ўвесь час знаходзілася пад уплывам тых ці іншых санкцый. Адзіны перыяд без іх – калі па прапанове лідараў Расіі і Германіі Уладзіміра Пуціна і Ангелы Меркель Мінск быў выбраны ў якасці месца правядзення перагавораў у «нармандскім фармаце» па ўрэгуляванні крызісу на паўднёвым усходзе Украіны.

«Ім, хто не думае галавой, перш чым уводзіць супраць нас нейкія меры, у тым ліку санкцыйныя, трэба проста думаць. Не хапаць тое, што нашы пратэстуны, збеглыя там з гэтых асноўных цэнтраў. Хапаюць гэта, мы гэта бачым па тэксце. Чытаем іх тэкст і потым тое, што прымаюць у Еўрасаюзе і Амерыцы – адзін у адзін з памылкамі. І трэба было б журналістам надрукаваць і даць. У мяне ёсць табліца, я папрасіў – за што пакаралі БЕЛАЗ, за што пакаралі калектыў МАЗа і гэтак далей. І там ну проста смешныя і вельмі цікавыя абгрунтаванні і матывацыя гэтых санкцый. Вельмі цікава. Яны нават тут не могуць скласці нармальную матывацыю – за што?» – сказаў Прэзідэнт.

Беларускі лідар паставіў задачу – вытрымаць гэты ўзровень.

«Не трэба брацца за санкцыйныя тапары і вілы. Тым больш яны могуць мець адваротны эфект. Што паказвае рэчаіснасць? Тое, што на слыху: падзеі на беларуска-польскай, беларуска-ўкраінскай, беларуска-літоўскай і латвійскай граніцы. Гэта камусьці патрэбна было ў Літве? Не. А з чаго пачалося? Справа не ў санкцыях, не толькі ў санкцыях і не столькі – справа ў тым, што нам паспрабавалі забараніць будаваць атамную электрастанцыю. Мы нешта рабілі не тое? Тое, што ў свеце не робіцца? Ды не. Тая ж Літва, якая гвалтам крычала наконт атамнай станцыі, у сябе плануе пабудаваць. Але для гэтага патрэбна мабілізацыя і адпаведная дапамога. Грошы трэба пазычыць у некага, а потым вярнуць. Што вінен, аддаць павінен. Вось з таго ўсё і пачалося, – падкрэсліў беларускі лідар. Прэзідэнт дадаў: «Як бы ні было складана і цяжка, мы перажылі гэты год. Ён быў няпросты. Мы вытрымаем і іншыя гады. Але мы не адступім, не станем на калені. Хопіць. Нас ставілі на калені. А хто не станавіўся, таго знішчалі – кожнага трэцяга – у сярэдзіне мінулага стагоддзя. Хто гэтага не ведае, прыязджайце часцей – мы вам раскажам».

Беларускі лідар расказаў аб магчымасці ўвядзення адказнасці за заклікі да санкцый.

Прэзідэнт Беларусі расказаў, якой ён бачыць Беларусь у будучым

«Я хачу, каб у нас была спакойная краіна, усё астатняе мы купім. Нам няшмат трэба. Каб купіць, мы грошы знойдзем. А ў асноўным сваімі мазгамі, сваімі рукамі ўсё вырабім, што мы і робім цяпер. Галоўнае – асабістае імкненне. Мы не будзем скоўваць асабістую ініцыятыву людзей», – сказаў Аляксандр Лукашэнка.

Кіраўнік дзяржавы адзначыў, што спакой можа быць толькі тады, калі для гэтага ёсць нармальная эканамічная аснова, калі ў людзей ёсць работа. «Калі чалавек хоча і можа, ён у Беларусі заўсёды заробіць. Хто не можа – мы заўсёды падтрымаем такіх людзей», – падкрэсліў беларускі лідар.

Беларусь прайшла сур’ёзнае выпрабаванне на нацыянальнае адзінства. Аб гэтым кіраўнік дзяржавы Аляксандр Лукашэнка заявіў падчас «Вялікай размовы з Прэзідэнтам» – сустрэчы з журналістамі, прадстаўнікамі грамадскасці, экспертнай і медыйнай супольнасці.

«Мы прайшлі сур’ёзнае выпрабаванне на нацыянальнае адзінства. Ведаем, у нас ёсць усё для таго, каб гэты перыяд у сваёй навейшай гісторыі прайсці дастойна. Ёсць народ думаючы, адукаваны, адданы інтарэсам суверэннай Беларусі. Ёсць усеагульнае разуменне, што ў сферы нацыянальных інтарэсаў мы ўсе глядзім у адным напрамку – дзяржаўным», – заявіў беларускі лідар.

Аляксандр Лукашэнка адзначыў, што цяперашні 2021 год і быў аб’яўлены Годам народнага адзінства таму, што беларусы змаглі захаваць краіну ў барацьбе за свой выбар гістарычнага шляху і сваіх перспектыў. Прэзідэнт падкрэсліў, што гэта было б немагчыма без кансалідацыі грамадства ў жаданні і імкненні забяспечыць мір на роднай зямлі. Адзінства беларусаў, паводле слоў кіраўніка дзяржавы, прадэманстравала і паспяховая работа Усебеларускага народнага сходу. На форуме была прынята праграма сацыяльна-эканамічнага развіцця краіны на бліжэйшую пяцігодку. Завяршыўся першы этап работы Канстытуцыйнай камісіі. У яе адрас паступіла велізарная колькасць прапаноў па ўдасканаленні Асноўнага закона. «Заўважу, на пераменах настойвалі многія. І тады ўсе ўспрынялі змяненні ў Канстытуцыі як першы, самы галоўны і асноўны крок да гэтых перамен. Гэта значыць, на падставе законаў, усё астатняе было б хаосам і беззаконнасцю», – звярнуў увагу кіраўнік дзяржавы.

У сучасным свеце дэмакратыю даўно замяніў лічбавы дыктат

«У сучасным свеце так званую дэмакратыю ўжо даўно замяніў лічбавы дыктат. І кіруюць у гэтым свеце адкрытыя мана, хайп, хейт, булінг, тролінг, боты і іншыя камунікатыўныя навацыі, – сказаў Прэзідэнт. – Сёння яны ствараюць негатыўны эмацыянальны фон у грамадстве або, як вы гаворыце, інфармацыйны шум. Самае сумнае, што гэты штучны віртуальны свет уплывае на прыняцце рэальных фундаментальных палітычных рашэнняў на міжнароднай арэне».

Аляксандр Лукашэнка адзначыў, што заўсёды заклікаў людзей, якія фарміруюць грамадскую думку, да захавання прафесійнай этыкі. «І сёння, нягледзячы на негатыўны вопыт мінулага, кажу: адзіны антыдот супраць інфармацыйнага яду ў выглядзе фэйкаў – гэта праўда і яшчэ раз праўда. Як кажуць у народзе, кропля камень точыць. Менавіта дзякуючы такому падыходу мы вытрымалі і ўпэўнена трымаем гэты інфармацыйны ўдар», – падкрэсліў беларускі лідар.

Апаненты ўлады на час апошніх прэзідэнцкіх выбараў рыхтаваліся не да сумленнай і справядлівай кампаніі, а да перавароту

Аляксандр Лукашэнка падкрэсліў, што беларускі народ сваімі стойкасцю і мудрасцю заслужыў права на праўду і павагу.

«Апярэджваючы журналісцкі інтарэс, у тым ліку і да падзей гадавой даўнасці, проста нагадаю: мы тады правялі падрыхтоўку да выбараў і самі выбары ва ўмовах татальнай галоснасці і дэмакратызацыі палітычнага жыцця. Розніца была толькі ў тым, што адны рыхтаваліся да справядлівых і сумленных выбараў, а іншыя, якія заклікалі «дзяўбці ўладу», да перавароту», – заявіў Прэзідэнт.

На піку пратэстаў у мінулым годзе ў Мінску ў іх прымалі ўдзел каля 46 тыс. чалавек

«Іх на піку было (а ёсць методыка падліку) 46 тыс. 700 – у Мінску. Сабралі з усёй краіны. Ну а карцінку зрабіць не праблема. І выглядае ўражальна», – сказаў кіраўнік дзяржавы.

Як адзначыў Аляксандр Лукашэнка, на вуліцах магло быць і больш людзей. «Я разумею, што іх магло быць і больш. Таму што за мяне ў краіне ніколі не галасавала прыкладна 10 працэнтаў насельніцтва. Гэта былі людзі, якім я непрымальны з першых выбараў, таму што яны мне прайгралі выбары – гэтыя нацыяналістычна настроеныя, з фашыствуючым ядром. Але гэта нацыяналістычнае ядро, нават у добрым сэнсе, недзе на флангах. Там людзі, якія хочуць суверэнітэту і незалежнасці, праўда, ад усіх незалежнасці. І перш за ўсё ад Расіі. І гэта ў лепшым выпадку. А бліжэй да ядра – там фашыствуючыя», – адзначыў ён.

«Для мяне гэтыя 46 тыс., як для вопытнага чалавека, не былі нейкай катастрофай. Таму што калі даюць карцінку – там жа ідуць па вуліцах у гэтым натоўпе баевікі і іншыя. А ў хвасце – там хайп, моладзь. І па краях стаяць разявы. Вось вам карцінка», – адзначыў кіраўнік дзяржавы.

Адкрыта адказаў Аляксандр Лукашэнка і на пытанне аб сваім стаўленні да пратэстуючых: «Як я іх успрымаю? Гэта частка беларускага народа. Адказ на гэта пытанне абсалютна адназначны. Кожнага чалавека – маленькага, вялікага, сярэдняга, элітнага – я павінен успрымаць як свайго». Паводле слоў Прэзідэнта, многія памыляліся, уключаючы людзей высокага ўзроўню. «Я нават нікога не звольніў. З некаторымі ў Адміністрацыі Прэзідэнта, не буду называць прозвішчы, па дзве гадзіны размаўляў. Я ім расказваў, як было арганізавана насілле. Цяпер яны ўсё гэта зразумелі і іншым разам хаваюць вочы на нарадах са мной. Але ёсць тыя, якія ўчынялі і планавалі тэракты супраць насельніцтва, супраць дзяцей. І я буду размаўляць з імі на іх мове, абараняючы не столькі сябе і сваіх дзяцей, колькі вашых дзяцей», – сказаў ён.

«Мінуў час. Мы паказалі, хто ёсць хто», – падкрэсліў Аляксандр Лукашэнка.

Прэзідэнт Беларусі адказаў на папрокі ў дыктатуры

«Для таго, каб дыктаваць у свеце, трэба мець адпаведны рэсурс. У нас гэтага рэсурсу няма. Таму я ніколі нікому нічога не дыктаваў і дыктаваць не збіраюся. Я павінен забяспечыць бяспеку і захаванасць створанай упершыню за шматвяковую гісторыю суверэннай дзяржавы. Вось і ўсё. На астатняе ў нас няма жадання і магчымасці траціць рэсурсы», – сказаў беларускі лідар. Аляксандр Лукашэнка дадаў: «Але калі ўжо нас дастануць вельмі моцна – мы адрэагуем. Што мы і робім».

Чаму 17 верасня – Дзень народнага адзінства – вырашана не аб’яўляць выхадным днём

Гаворачы аб святкаванні Дня народнага адзінства, Прэзідэнт адзначыў, што пры заснаванні гэтага свята вагаўся, ці рабіць яго выхадным. У выніку было прынята рашэнне пакінуць яго рабочым днём. «Я, як чалавек з вытворчасці, які прывык працаваць без выхадных, напэўна, паскнарнічаў», – прызнаўся кіраўнік дзяржавы.

У той жа час Аляксандр Лукашэнка заўважыў, што гэта пытанне застаецца адкрытым. «Я гатовы гэтыя паўнамоцтвы перадаць заканадаўчаму органу – вы потым ужо будзеце выхадныя аб’яўляць, – заявіў ён. – Гэта пытанне не закрытае, яго можна вырашыць у любы час. Пакуль пачнём з гэтага».

Прэзідэнт перакананы, што Дзень народнага адзінства заснаваны 17 верасня цалкам справядліва, гэту дату можна лічыць днём уз’яднання беларускага народа. «Таму не трэба на нас тут каціць, крычаць. Свята будзе. Гэта сапраўды свята. Калі б гэтага дня не было, не было б нашай краіны. Гэта для нас святое свята», – падкрэсліў кіраўнік дзяржавы.

Мінулагоднія масавыя акцыі ў краіне не былі мірнымі і гэта планавалася першапачаткова

«Якія гэта мірныя акцыі – узрывы, петарды і іншае? Яно ж відаць, адкуль ляцелі. Скажаце, што гэта ў адказ на «жорсткасць»? Ды не, яны прынеслі іх туды. Яшчэ гэтай «жорсткасці» не было, сутыкненняў. А яны з гэтымі боепрыпасамі туды прыйшлі. Заточкі, нажы, узрыўчатка. Яны навошта гэта туды прынеслі, на мірныя акцыі? Таму мірнымі акцыямі там не пахла», – падкрэсліў беларускі лідар.

Аляксандр Лукашэнка адзначыў, што ў Беларусі на такія падзеі адрэагавалі значна мякчэй, чым, напрыклад, у ЗША. «Колькі зняволеных па вашынгтонскай справе, калі там хацелі ўчыніць пераварот, цяпер знаходзяцца пад следствам і ў турмах, не назавяце? Вы не ведаеце. А ў Беларусі вам любы журналіст скажа: мінімум паўтысячы ў турмах, яны там па законе сядзяць. Нядобра было ўрывацца ў парламент ЗША, уварваліся – атрымалі, – расказаў ён. – Вы за што хочаце нас пакараць? За тое, што мы абараніліся, не страляючы агнястрэльнай зброяй у галаву жанчынам? Не трэба. Што датычыцца мірных акцый, мы бачылі, якія яны мірныя. Мы вам пакажам кадры, як заязджалі з тылу і ламалі амапаўцаў і іншых, калі людзі сядзелі з разбітымі тварамі і ляжалі ў бальніцах. За 2 дні 11 сур’ёзных траўмаў атрымалі супрацоўнікі міліцыі. Мы бачылі, як рабілі гэта ачумелыя. Паглядзіце гэтыя кадры ў інтэрнэце. Скажыце, мы гэту бойню развязалі? Мне патрэбна была вайна? Мне, наадварот, на карысць было, каб было ціха».

Кіраўнік дзяржавы адзначыў, што несанкцыянаваныя акцыі спансіраваліся Захадам. «Але вы ж пачалі гэту бойню, прапаведнікі тых, хто ўцёк ад жорсткасці. Вы да падагульняючых аб’яўленняў выбараў зрабілі спробу дзяржаўнага перавароту. Вы прыйшлі са зброяй і з падтрымкай з-за мяжы. Гэта страшнае злачынства па канстытуцыі любой краіны. Першыя тры дні нашы хлопцы жыватамі выціскалі людзей з вуліц, а калі пачалі калоць жываты нашым ваенным, я даў каманду – не шукайце вінаватых, паставіць усіх на месца без стральбы. Калі б вы ўварваліся ў Палац Незалежнасці, калі я выходзіў з аўтаматам у суправаджэнні свайго дзіцяці, калі б перайшлі рысу, нас ніхто не спыніў бы. Мы абаранялі б нашу краіну ад вас, – падкрэсліў Прэзідэнт. – Легітымнасць – гэта вынік выбараў. Таму маю легітымнасць трэба звязваць з вынікамі выбараў, а не з жорсткасцю пасля выбараў. Пытанне не новае. Вы пытаецеся, як мяне ацэньваюць у Беларусі і за мяжой? Вы ж цяпер у Беларусі, дзверы перад вамі ніхто не закрывае, выйдзіце на вуліцу. Як мяне ацэньваюць за мяжой – мяне ж туды не пускаюць, таму заяў там я не раблю. Вы баіцеся, што я прыеду ў Германію, Польшчу, Амерыку і нешта там скажу, нават дрыжыце. А тое, што я кажу ў СМІ, стараецеся не заўважаць».

Кіраўнік беларускай дзяржавы абвяргае папрокі ў рэпрэсіях

«Мне з амерыканцамі зусім проста гаварыць. Скажыце, калі ласка, пытанне рытарычнае (я адказваю на ваша пытанне): вы (ЗША. – Заўвага БЕЛТА) навошта застралілі дзяўчыну ў Кангрэсе, якая была ўдзельніцай войнаў у абарону Злучаных Штатаў Амерыкі і іх інтарэсаў? Пасля гэтага пытанне аб рэпрэсіях у адносінах да насельніцтва з майго боку проста цьмянее. Вы прывыклі да таго, што вы гегемоны ў свеце – вам усё дазволена. Колькі чалавек вы пасадзілі пасля падзей ля Кангрэса? Калі вы законна выбранага прэзідэнта (я маю на ўвазе Трампа) растапталі, выключылі яго са сродкаў масавай інфармацыі, з YouTube і іншае, выкраслілі цалкам і паставілі свайго прэзідэнта. Гэта што было законна?» – спытаў Аляксандр Лукашэнка.

Кіраўнік дзяржавы адзначыў, што ў час прэзідэнцкіх выбараў у ЗША грамадзяне галасавалі па пошце, бюлетэні выкідваліся ў сметніцу, былі і іншыя шматлікія парушэнні. У той жа час Прэзідэнт заўважыў: калі б у Беларусі галасавалі па пошце, краіну парвалі б на кусочкі.

«Вам – можна. Вы чыніце беззаконне ва ўсіх месцах свету і мне гаворыце пра нейкія рэпрэсіі. З майго боку не было ніякіх рэпрэсій. Я прыняў правілы гульні тых бандытаў, якія пад кіраўніцтвам амерыканскіх спецслужбаў рушылі да нас у суверэнную і незалежную дзяржаву. Я Прэзідэнт і па Канстытуцыі абавязаны абараніць гэту дзяржаву. Што я і зрабіў, – падкрэсліў Аляксандр Лукашэнка. – Якія ж тут рэпрэсіі? Я каго-небудзь застрэліў, каго-небудзь забіў?»

Аляксандр Лукашэнка дадаў, што праціўнікі беларускай дзяржавы цяпер спрабуюць падвесці яго да міжнароднага трыбунала. Але ўчапіцца няма за што. «І яны шукаюць, шукаюць, за што б мяне…» – дадаў ён.

Адказваючы на пытанне пра інцыдэнт з самалётам Ryanair, Прэзідэнт падкрэсліў, што Беларусь адкрыта для міжнароднага расследавання. «Чаго ж вы не прыехалі расследаваць? Факты на стол, рукі на стол – прыязджайце, дакажыце, што Лукашэнка пасадзіў гэты самалёт. А вы не едзеце расследаваць, таму што ўсе факты ў вас на руках і вы бачыце: не б’е, не атрымліваецца», – заўважыў кіраўнік дзяржавы.

Замежная «незалежная» прэса дзейнічала супраць беларускага народа і краіны

Аляксандр Лукашэнка заявіў, што ў Беларусі не было рэпрэсій супраць так званай незалежнай замежнай прэсы. Сродкі масавай інфармацыі, супраць якіх былі прыняты адпаведныя меры, парушалі беларускае заканадаўства. «Вы прыехалі да мяне ў краіну, каб падтрымліваць адносіны паміж народамі, але пры гэтым гаварыць праўду. Вы ж усё перакруцілі, пакрамсалі мой народ, дзяржаву. Я пра сябе ўжо і не кажу. І вы гэта называеце прэсай?» – спытаў Прэзідэнт.

Кіраўнік дзяржавы нагадаў, што адкрыта заяўляў: такія арганізацыі будуць зачышчаны. «Калі вы (CNN, BBC і іншыя буйныя кампаніі) выкажаце жаданне ў нас працаваць – прыязджайце, мы разгледзім пытанне акрэдытацыі. Але вы павінны прытрымлівацца нашых законаў», – падкрэсліў беларускі лідар.

Ён адзначыў, што на «Вялікую размову з Прэзідэнтам» хацела трапіць больш за тысячу чалавек, трэць з іх – прадстаўнікі замежжа. «Вы маглі не трапіць на гэту размову, але, прытрымліваючыся прынцыпу адкрытасці, я асабіста даручыў прэс-сакратару запрасіць вас, ведаючы вашы апошнія фэйкі. Пасля іх, я ўпэўнены, ні ў Расіі, ні ў Кітаі, ні ў Індыі, ні нават ва Украіне вас на парог не пусцілі б. Не, я сказаў, няхай прыходзяць да мяне, мы будзем размаўляць адкрыта», – сказаў Аляксандр Лукашэнка.

У час пратэстнага перыяду Беларусі ўдалося прадухіліць пачатак новай сусветнай вайны

«Беларусь знаходзіцца на скрыжаванні дарог. Калі б мы ў час пратэстаў праявілі слабіну, нас спаласавалі б. У выніку пачалася б новая сусветная вайна. Я разумеў, што на другім баку штыкі точаць, таму падняў армію, вывеў «Паланэз». Адна мая каманда і мы нанеслі б удар, але яны не перайшлі рысу. Калі б адбылося інакш, Расія ніколі не адступіла б і не страціла Беларусь. Пачалася б заваруха, а гэта ядзерная дзяржава. Вось чаго мы тады пазбегнулі. Што датычыцца тых, хто выйшаў на вуліцу, – проста непрыемна. У нас былі тысячы варыянтаў, каб іх утрымаць», – сказаў Аляксандр Лукашэнка.

Кіраўнік дзяржавы адказаў на пытанне, хто і калі будзе Прэзідэнтам Беларусі пасля яго

Аляксандр Лукашнка падкрэсліў – гэта няпростае пытанне. «Каго беларускі народ выбера, той і будзе Прэзідэнтам, гэта сапраўды так. Якую пазіцыю пры гэтым буду займаць я, я не вызначыўся», – сказаў беларускі лідар. Аляксандр Лукашэнка адзначыў, што думае аб гэтым: «Гэта зразумела. Гэта ж не вечная пасада. Я чалавек. І іншым разам проста хачу спакойна пажыць, але потым пачынаю паглыбляцца ў роздумы і думаю, што спакойнага жыцця ў мяне ўжо не будзе. Таму што такая работа».

Прэзідэнт прызнаўся, што ў нечым нават зайздросціў экс-прэзідэнту Украіны Леаніду Кучме: «Пры сустрэчы пытаюся яго, як ён сябе адчувае. Гаворыць, цудоўна. І бачу, што сапраўды цудоўна. Пачынаю абдумваць і бачу, што я так не змагу. Я проста ўрос у гэту краіну, а яна ў мяне. І не разумею, як можна жыць і, пайшоўшы на пенсію, займацца нейкай іншай справай. Я гэта пакуль не ўяўляю».

Пры гэтым Аляксандр Лукашэнка падкрэсліў, што пасля яго прыйдуць людзі. «Не трэба гадаць, калі пойдзе Лукашэнка і гэтак далей. Вельмі хутка», – заявіў кіраўнік дзяржавы. Ён удакладніў, што ніколі нельга быць дакладным, нават называючы канкрэтныя тэрміны. У прыклад прывёў гучныя планы апазіцыі наконт дня волі і інш.

Таксама Прэзідэнт выказаў сваё меркаванне наконт альтэрнатыўнага зыходу выбараў. «Мне гаварылі, вось вы не вылучаеце сваю кандыдатуру, а раптам выберуць прэзідэнтам кагосьці? Я ўсё зраблю, каб было аб’ектыўна. І калі выберуць з іншай кагорты, значыць, наш народ павінен перажыць тое, што перажыла Грузія, Украіна. Калі на чужых памылках не навучыўся, значыць, павінен гэты этап прайсці», – адзначыў ён, падкрэсліўшы, што гэтага народ не заслужыў.

У Беларусі ёсць 15-20 чалавек, якія могуць вырасці ў прэзідэнты

Паводле слоў Аляксандра Лукашэнкі, у перыяд пратэсных рухаў у Беларусі многія дзяржаўныя служачыя, іншыя грамадзяне прадэманстравалі свае сапраўдныя адносіны да краіны. «Ёсць людзі, якія ў складаныя дні не пахіснуліся, не здрадзілі. Тым самым упісалі сябе ў гісторыю нашай дзяржавы і выраслі на вачах, выкрышталізаваліся. Як, напрыклад, Іван Кубракоў. Аказваецца, што ў нас чалавек 15-20 могуць вырасці ў прэзідэнты. Даруйце за нясціпласць, але яны ў нечым падобныя на мяне. Напэўна, таму што побач раслі. Яны адданыя краіне, надзейныя і не будуць нікога крамсаць. Большасць грамадзян за іх прагаласуе», – сказаў беларускі лідар.

На пытанне аб тым, хто будзе наступным Прэзідэнтам Беларусі, кіраўнік дзяржавы адказаў – выбера народ. Ён не можа з’явіцца з ніадкуль. Калі мяне выбіралі, часы былі іншыя, тады рызыкнулі. Цяпер людзі мысляць інакш. Калі будуць прэзідэнцкія выбары, магу паабяцаць, што не буду нікога прасоўваць. Вывучу іх біяграфіі, калі не буду ведаць. Але сумняваюся ў гэтым. Пра ўсіх усё раскажу. Калі трэба будзе, паразмаўляю разам з імі ў эфіры. Усё будзе на роўных», – сказаў кіраўнік дзяржавы. Ён таксама адзначыў, што на наступных выбарах у Беларусі абавязкова пераможа прагматычны нармальны чалавек.

Беларускі лідар расказаў, што яго больш за ўсё здзівіла, расчаравала і абрадавала ў 2020 годзе

«Абрадавала тое, што ў іх нічога не атрымалася, – сказаў кіраўнік дзяржавы. – Усюды былі не скажу – здраднікі, але ачумелыя, звар’яцелыя. Думаю, іх засталіся адзінкі».

У сувязі з гэтым Аляксандр Лукашэнка прыгадаў свой візіт у Вялікі тэатр і размову з творчым калектывам, частка якога ў свой час выказвала нязгоду з дзеючай уладай, але цяпер яны прадаўжаюць працаваць.

«Мяне больш за ўсё радуе, што людзі нарэшце разабраліся. Радуе, што не было таго масавага здрадніцтва, якое магло быць, – сярод сілавых структур, сярод дзяржаўных органаў і гэтак далей. Я разумею гэта, што некаторыя сядзяць пад плінтусам дагэтуль. Але мы іх дастанем. Я сумленна і адкрыта сказаў: ніхто ў дзяржаўнай структуры працаваць не будзе. Ніхто са здраднікаў», – падкрэсліў Прэзідэнт. У той жа час для тых, хто думае інакш, але хоча краіне дабра, дарога адкрыта, іх голас будзе пачуты, запэўніў кіраўнік дзяржавы.

«Я рады, што ўсё так скончылася. І, ведаеце, многія гавораць: добра, што так адбылося. Гэта была добрая рэвізія нашага грамадства. Мы ўбачылі, што адбываецца на самай справе і хто чаго варты», – сказаў беларускі лідар.

«Але гэта не значыць, што мы будзем або попелам галаву пасыпаць, ці на некага наступаць, або шукаць нейкіх вінаватых і гэтак далей. Мы гэтага рабіць не будзем, – прадоўжыў Прэзідэнт. – Людзі павінны самі гэта ўсвядоміць. Таму што калі мы пачнём ламаць усё запар, трапяць невінаватыя людзі. Мы можам пакрыўдзіць вялікую групу людзей, якія нейтральна мысляць або якія наогул нашы прыхільнікі. Але там, дзе мы выявім здраду і звязаныя з гэтым моманты, прымем жорсткія меры».

Разважаючы аб расчараваннях за мінулы год, Аляксандр Лукашэнка адзначыў: «Тое, што не трэба, я ўжо выкінуў з галавы, і не магу сказаць, што мяне расчаравала. Маглі б дзяржаўныя структуры і органы быць больш актыўнымі і больш самастойнымі, не чакаць указанняў. Таму што давялося кожны дзень сядзець, як і сілавікам, і кіраваць пэўнымі момантамі. Гэта людзі павінны рабіць на аўтамаце».

Старонка да друку падрыхтавана з дапамогай медыяматэрыялаў БЕЛТА