Чаго чакаць ад перагавораў Лукашэнкі і Пуціна? У Крамлі рыхтуюцца да візіту Прэзідэнта Беларусі

Важное Главное Официально

У графіку Прэзідэнта Беларусі Аляксандра Лукашэнкі сёння рабочы візіт у Расію. Плануецца, што ў Крамлі адбудуцца перагаворы з Прэзідэнтам Расіі Уладзімірам Пуціным, паведамляе БЕЛТА.

Маючая адбыцца сустрэча лідараў дзвюх краін была анансавана больш як тыдзень таму. Дата была ўзгоднена ў час тэлефоннай размовы 30 жніўня. Паведамлялася, што Аляксандр Лукашэнка і Уладзімір Пуцін яшчэ раз абмяркуюць 28 саюзных праграм, падрыхтаваных урадамі дзвюх краін, а таксама іншыя актуальныя пытанні двухбаковага парадку дня і міжнародную праблематыку.

Адной з тэм будзе сітуацыя ў Афганістане, асабліва ў сувязі з маючымі адбыцца ў сярэдзіне верасня самітамі Арганізацыі Дагавора аб калектыўнай бяспецы і Шанхайскай арганізацыі супрацоўніцтва ў Душанбэ. Раней Аляксандр Лукашэнка прапанаваў выпрацаваць кансалідаваную пазіцыю гэтых дзвюх інтэграцыйных аб’яднанняў па Афганістане.

Не выключана, што Аляксандр Лукашэнка і Уладзімір Пуцін закрануць пытанні правядзення маштабных беларуска-расійскіх вучэнняў «Захад-2021», якія стартуюць, і ваенна-тэхнічнага супрацоўніцтва ў цэлым. Ёсць што абмеркаваць і ў плане процідзеяння санкцыйнай палітыцы калектыўнага Захаду, работы транспартнай галіны, барацьбы з распаўсюджваннем каранавіруса, хоць афіцыйна гэтыя тэмы не заяўлены.

Галоўным жа пытаннем на маючай адбыцца сустрэчы прэзідэнтаў будзе абмеркаванне падрыхтаваных урадамі дзвюх краін 28 саюзных праграм, якія прадугледжваюць паглыбленне эканамічнай інтэграцыі ў развіццё шэрага палажэнняў дагавора аб Саюзнай дзяржаве 1999 года. Работа над гэтымі дакументамі, якія раней называліся «дарожныя карты» (першапачаткова іх было 31), ужо ідзе на працягу амаль трох гадоў.

Кансэнсус дасягнуты, прэзідэнты ацэняць работу ўрадаў

Першы віцэ-прэм’ер Беларусі Мікалай Снапкоў раней тлумачыў журналістам, што ў працэсе перагавораў даволі хутка выявілася ядро інтарэсаў з кожнага боку. Для расіян гэта пытанні падатковага і мытнага рэгулявання. Для Беларусі — умовы супрацоўніцтва ў энергетыцы і доступ на расійскі рынак. Ва ўсім пакеце эканамічных інтэграцыйных дамоўленасцей галоўная складанасць была ва ўзаемаўвязванні гэтых сустрэчных інтарэсаў.

На гэты момант кансэнсус знойдзены па ўсіх 28 саюзных праграмах, бакі выйшлі на фінішную прамую. Прэзідэнтам трэба будзе ацаніць праведзеную ўрадамі работу, вырашыць, ці гатовы праграмы да падпісання ў тым выглядзе і ў тых канструкцыях, у якіх яны на гэты момант прадстаўлены. Асноўны акцэнт у дакументах зроблены на ўстойлівасці эканамічнага развіцця дзяржаў.

«Калі гаварыць аб саюзных праграмах у цэлым як аб канструкцыі, па вялікім рахунку яны фарміруюцца на аснове трох базавых элементаў: мэта, напрамак і вынік. Мэта ва ўсіх аднолькавая — стварэнне роўных стартавых умоў для суб’ектаў гаспадарання дзвюх краін. Механізмы — уніфікацыя заканадаўства дзвюх краін не на аснове расійскай (як у нас прынята гэта абмяркоўваць), а на аснове лепшых практык, у тым ліку і тых, якія на гэты момант яшчэ не прымяняюцца ні ў Расійскай Федэрацыі, ні ў Рэспубліцы Беларусь», — заявіў Мікалай Снапкоў.

У прамысловасці бакі вядуць размову аб паглыбленні кааперацыі, лакалізацыі вытворчасцей беларускай і расійскай прадукцыі. Гэта важна не толькі ва ўмовах санкцыйнага націску, але і ўсё большага ўнутрыблокавага пратэкцыянізму на фоне пандэміі і геапалітычнага процістаяння, якое нарастае.

Яшчэ адзін важнейшы элемент — аграрная палітыка, паколькі Расія з’яўляецца асноўным рынкам збыту для беларускай малочнай і мясной прадукцыі. У гэтым плане бакі таксама вядуць размову аб стварэнні правіл абмежавання перамяшчэння тавараў, выпрацоўцы справядлівых падыходаў па ацэнцы ветэрынарна-санітарных якасцей прадукцыі.

Гатова і праграма па стварэнні адзінага рынку газу, якая выклікала спрэчкі. У яе аснове — вызначэнне ў наступным годзе адназначных, зразумелых абодвум бакам прынцыпаў і падыходаў функцыянавання аб’яднанага рынку газу. У канчатковым выніку яны павінны гарантаваць захаванне найбольш камфортнай цаны ва ўмовах высокай валацільнасці рынку.

Аляксандр Лукашэнка 9 жніўня ў час «Вялікай размовы з Прэзідэнтам» — сустрэчы з журналістамі, прадстаўнікамі грамадскасці, экспертнай і медыйнай супольнасці — адназначна выказаўся на гэту тэму: «Калі мы ў саюзе, калі бачым перспектыву, трэба выраўноўваць цэны і там, і тут. Або, як у вас прынята гаварыць, у свабоднае плаванне адпусціць. Захацелі — мы купілі там прыродны газ, дапусцім, у «Газпрама». Няма ў «Газпрама»? У іншай кампаніі — у вас іх шмат, якія здабываюць прыродны газ. Гэта значыць, свабодны павінен быць гандаль гэтым таварам. Адсюль будуць цэны. Мы не просім нізкіх цэн. Мы роўных цэн хочам».

Беларускі лідар нагадаў, што адзіная эканамічная прастора, якую выбудоўваюць Беларусь і Расія, прадугледжвае роўныя ўмовы для ўсіх суб’ектаў гаспадарання, прадпрыемстваў і людзей. «Мы згодныя на рыначныя ўмовы, але ўмовы павінны быць роўныя. Мы дамовіліся з Прэзідэнтам Расіі, што мы пераадолеем усялякія бар’еры і выраўняем гэтыя ўмовы», — заявіў месяц таму Прэзідэнт Беларусі.

Калі Лукашэнка і Пуцін канчаткова дамовяцца, то што далей?

Падпісаць праграмы на прэзідэнцкім узроўні плануецца на Вышэйшым дзяржсавеце Саюзнай дзяржавы. Яго пасяджэнне хочуць правесці ў кастрычніку-лістападзе. Калі Аляксандр Лукашэнка і Уладзімір Пуцін канчаткова дамовяцца на перагаворах 9 верасня, то на ўзроўні ўрадаў адпаведныя праграмныя дакументы могуць быць падпісаны ўжо на наступны дзень — у Мінску на 10 верасня запланавана пасяджэнне саюзнага Саўміна.

Што датычыцца тэрмінаў, то, паводле слоў прэм’ер-міністра Рамана Галоўчанкі, інтэграцыйныя дакументы вызначаць узаемадзеянне Беларусі і Расіі аж да 2027 года. Аб гэтым ён у жніўні расказаў у інтэрв’ю праграме «Галоўны эфір» на тэлеканале «Беларусь 1». «Думаю, што ў хуткім часе грамадзяне і Беларусі, і Расіі нарэшце даведаюцца ў поўным аб’ёме, што нам удалося зрабіць, аб чым удалося дамовіцца. Падрыхтаваны важныя дакументы праграмна-стратэгічнага характару, па якіх мы будзем выбудоўваць адносіны як мінімум у бліжэйшыя некалькі гадоў — да 2024-2025, а па некаторых праграмах і да 2027 года», — сказаў прэм’ер-міністр.

Ці пагражаюць саюзныя праграмы суверэнітэту Беларусі?

Калі ўсё пойдзе згодна з планам, то ў бліжэйшы час шырокая грамадскасць даведаецца пра ўсе падрабязнасці таго, аб чым дамаўляюцца Беларусь і Расія ў пытанні інтэграцыі. Аднак ужо цяпер можна адназначна сказаць, чаго ў саюзных праграмах дакладна няма — страты суверэнітэту. Пытанні ў гэтай плоскасці нават не абмяркоўваліся. «Ніякай размовы аб страце суверэнітэту няма. Мы бачым недахопы ў Савецкім Саюзе, у Еўрасаюзе. Гэта значыць, выбудоўваючы нашы адносіны ў саюзе, мы можам гэтага пазбегнуць. Сёння мы настолькі адукаваныя і разумныя, што, не страчваючы суверэнітэту ні Расіі, ні Беларусі, можам выбудаваць такія адносіны, якіх няма ні ў федэратыўных, ні ва ўнітарных дзяржавах», — падкрэсліў Аляксандр Лукашэнка ў час размовы з журналістамі 1 верасня.

Прэзідэнт звярнуў увагу: каб устанавіць цесныя адносіны, краінам не трэба ўключаць у свой склад іншыя дзяржавы: «Не трэба ўключаць нікога. Трэба выбудоўваць адносіны як дзве суверэнныя дзяржавы».

Аляксандр Лукашэнка растлумачыў сваю думку на прыкладзе адной з саюзных праграм — аб ваенна-тэхнічным супрацоўніцтве. «Дзве суверэнныя дзяржавы, але мы ж выбудавалі свае адносіны. У нас, лічы, адзіная армія, аснову якой на заходнім напрамку складае беларуская. Не дай бог вайна — беларуская армія ўступае ў гэту бойку першай, і адразу ж падключаецца ўся заходняя частка Узброеных Сіл Расіі, і мы разам выбудоўваем абарону і супраціўленне свайму праціўніку, — адзначыў беларускі лідар. — Выбудавалі ж як суверэнныя дзяржавы. Таму няма неабходнасці сёння разбураць суверэнітэт і незалежнасць дзяржаў».

Тыдзень таму апасенні наконт страты суверэнітэту развеяў і міністр замежных спраў Беларусі Уладзімір Макей: «Не ведаю, чаму нехта спрабуе надаць гэтаму (рабоце над саюзнымі праграмамі. — Заўвага БЕЛТА) нейкія зусім не адпаведныя сітуацыі настроі і памкненні. Гэта работа ідзе ў рамках тых палажэнняў, якія прадугледжаны дагаворам і ў рамках якіх прадугледжваецца больш цесная інтэграцыя па шэрагу напрамкаў. Больш таго, гэта не азначае, што Расія настойвае, а Беларусь супраціўляецца. Не, гэта было ўзаемнае рашэнне. І гэта рашэнне па больш цеснай інтэграцыі знаходзіцца ў рэчышчы інтарэсаў абедзвюх дзяржаў. Трэба зыходзіць з гэтага, а не са штучных спроб нагнятаць атмасферу вакол неіснуючай праблемы, звязанай нібыта са стратай суверэнітэту».