Унутраная самаабарона. Парады спецыяліста, як адкарэкціраваць імунітэт у час пандэміі

COVID-19 Безопасность и здоровье

Як імунітэт сябе паводзіць на розных стадыях COVID-19 і ці можна яго «адкарэкціраваць», каб прадухіліць цытакінавы шторм? Як паведаміла БЕЛТА.

Па 100 параметрах

«Наша ўстанова ў краіне адна з вядучых, якая займаецца вывучэннем імунітэту пацыентаў з COVID-19 і людзей, якія перахварэлі», — удакладняе загадчыца лабараторыі Інстытута біяфізікі і клетачнай інжынерыі кандыдат біялагічных навук Наталля Антаневіч.

COVID-19 — інфекцыя непрадказальная. Яе праходжанне залежыць ад індывідуальных асаблівасцей, узросту і спадарожных захворванняў. Але вучоныя высветлілі, што па стане імунітэту і колькасці ў саставе крыві шэрага біялагічных маркераў можна прагназаваць цяжар і асаблівасці праходжання каранавіруса. Для гэтага даследавання давялося праманіторыць каля 100 параметраў імуннай сістэмы тых, хто захварэў і перахварэў на COVID-19. Кроў пацыентаў вучоным прывозілі з розных стацыянараў. Бралі яе ў тых, у каго з моманту з’яўлення першых сімптомаў прайшло не больш за 24-48 гадзін і 14 сутак. Сярод даследуемых былі і пацыенты, якія лечацца дома. Праект па аналізе стану імунітэту ў дынаміцы ў час хваробы стартаваў у 2021-м, ён разлічаны на тры гады.

Два «байцы»

Цяпер завяршаецца праект па ацэнцы дынамікі вірус-спецыфічнага імунітэту — таго, які з’яўляецца пасля перанесенай інфекцыі. Вучоныя замерваюць колькасць антыцелаў у перахварэлага, глядзяць, як доўга яны захоўваюцца, даследуюць наяўнасць Т-клетак, актыўных да вірусных бялкоў. Менавіта гэтыя клеткі — найважнейшы кампанент набытага імунітэту. Адны з іх дапамагаюць В-клеткам выпрацоўваць антыцелы, іншыя (так званыя цытатаксічныя Т-клеткі) атакуюць заражанае вірусам, не даюць яму распаўсюджвацца.

Вучоныя ўстанавілі: у палавіны людзей, якія перанеслі захворванне, фарміруецца Т-клетачны імунітэт. Гэта значыць, што яны могуць быць абаронены як антыцеламі, так і Т-клеткамі. У адказ на паўторнае заражэнне яны здольны вельмі хутка актывізавацца і зменшыць цяжар паўторнага захворвання.

«Імунітэт развіваецца пасля ўсіх форм захворвання: лёгкай, сярэдняй і цяжкай, — удакладняе наш эксперт. — Статыстычных адрозненняў у паказчыках вірус-спецыфічнага Т-клетачнага імунітэту мы не выявілі. Тым не менш пры гэтым імунны адказ на інфекцыю ва ўсіх індывідуальны. У некаторых антыцелы і Т-клеткі захоўваюцца больш за год, у іншых хутка знікаюць. Ёсць людзі, якія перанеслі ў лёгкай форме COVID-19, але ў іх крыві ёсць Т-клеткі і антыцелы. У некаторых і пасля цяжкай хваробы яны не выпрацоўваюцца».

Пасля перанесенага COVID-19 з часам імунітэт зніжаецца — не ва ўсіх захоўваюцца антыцелы. Своечасова зробленая прышчэпка адновіць, узмоцніць процікавідны імунітэт. Вакцынавацца тым, хто перахварэў, можна і трэба. У тых, хто прышчапіўся, цяжкая форма COVID-19 развіваецца значна радзей.

Тамара МАРКІНА,

газета «7 дней».